Yol Ayrımı Eleştirisi

Eleştiri
Yol Ayrımı Eleştirisi

Turgul’un Yol Ayrımı

İyi bir ustadan kötü bir eser sadır olur mu? Yavuz Turgul’un son filmi bize bu soruyu sorduruyor. 80’lerden başlayarak 90’larda zirveye çıkan, Yeşilçam’a adeta sunni teneffüs yaparak Muhsin Bey, Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni, Gölge Oyunu, Eşkıya gibi klasikler bırakan Turgul’dan kötü eser çıkar diyemeyiz. Ancak Turgul, Yol Ayrımı’nda sanki ilk defa hikâyesini seyirciye anlatamamış. Sanırım Turgul sinemasına aşina olanlar da benim gibi Yavuz Turgul’un kadim yol arkadaşı Şener Şen ile beyazperdeye dönüşünün -yedi sene aradan sonra- daha muhteşem olacağını düşünüyordu.

Uzayıp giden dizi niteliğindeki sekanslarıyla 150 dakikalık uzun sayılabilecek bir film olan Yol Ayrımı, temelde ünlü iş adamı Mazhar Kozhanlı’nın geçirdiği bir trafik kazası sonrası yaşadığı değişimi anlatıyor. Duygusuz ve acımasız patron Mazhar Bey bu kazadan sonra özellikle işten kovduğu Emine karakteri ekseninde hayatı yeniden sorgular ve çevresiyle empati kurar. Artık tüm duygularını ve ukdelerini içinde tutmaktan, bastırmaktan, kendine biçilen rolü oynamaktan vazgeçecektir. Sıfır sürprizsiz bir hikâye… Başı sonu belli ve tahmin edildiği gibi akan bir senaryo… Üstelik Şener Şen’in hayat verdiği Mazhar Bey karakterinin dönüşümü seyirciyi ikna edecek motivasyonlara sahip de değil. Zira çok ani ve inanılması güç boyutlarda. Fakat bu değişimin getirdiği ana mesaj olarak “infak” kavramının işlenmiş olması filmin en güçlü ve en güzel mesajı.

Alt metninde Bisiklet Hırsızları filmine gönderme yapan Turgul, Yol Ayrımı’nda İtalyan Yeni Gerçekçiliği’ni çağrıştıran varoş sahnelerine de yer vermiş. Aslında bu çalıştığı ve anlatmak istediği hikâyenin de bir parçası. Ancak gerek fabrika önünde hakkını arayan dört kişinin tiyatral bağrışmaları, gerekse varoş bir mahallede polisle çatışan eylemcilerin sahnesi bize bir şey anlatmıyor. Filmde olmasa da olur diyebileceğimiz karikatür gibi sahneler. Sınıf çatışması ve sistem eleştirisi üzerine yazılan diyaloglar güçlü olmakla birlikte yer yer kitabi bir çizgiye kaymış. Kurulmak istenen romantik dünyada bu gerçekliğin sırıttığı söylenebilir.

Seyircinin gözüne gözüne sokulan bisiklet metaforu ve sistem eleştirisine dair yazılan bazı çok didaktik diyaloglar filmin durağanlığını katmerliyor. Diğer filmlerinin aksine bu filmde Haşmet Asilkan filmi bitirebilecek mi? Muhsin Bey, Ali Nazik’e kaset çıkarabilecek mi? Ya da Kumru kimdi, iki kişi aynı rüyayı görebilir mi? gibi sorular soramıyoruz.

Mazhar Bey’in bisiklet ukdesinin Yurttaş Kane filminde Kane’nin ölürken sayıkladığı “Rosebud” isimli kızağıyla aynı şey olduğunu anlıyoruz. Ancak bisiklet meselesinin adeta “Bakın bir bisiklet meselemiz var” dercesine sürekli işlenmesi meselenin gizemini düşürüyor. Turgul belki de seyirciye Kane ölmeseydi muhtemelen Mazhar gibi bir adam olurdu demek istiyor.

Filmi izlerken Şener Şen’in yol arkadaşını yolda bırakmamak için böylesine sıradan bir senaryoyu kabul ettiğini düşünebilirsiniz. Bununla birlikte usta oyuncunun Mazhar Bey karakterinin ani iniş çıkışlarına yetişmekte yer yer zorlandığını söyleyebilirim. Her şeye rağmen yılların tecrübesi Şener Şen bu rolün hakkını vermiş. Yine de filmde en iyi oturmuş karakter Rutkay Aziz’in canlandırdığı Kavanoz Altan karakteri. Mazhar’ın eski arkadaşı çapkın şair rolündeki Rutkay Aziz, Altan karakteriyle tam olarak bütünleşmiş. Bu açıdan konuştuğu şiirsel dil bile gerçeklikten uzak durmuyor.

Yol Ayrımı’ndan memnun ayrılamayışımız aslında Yavuz Turgul – Şener Şen ikilisinin daha iyisini yapabileceğine inandığımız içindir. Yaptığı filmlerle bugüne kadar birçok yaraya parmak basan, seyir zevki yüksek filmler çeken Yavuz Turgul bu defa uzun bir film çekmesine rağmen anlattığı hikâyeyle seyirci üzerinde istenen etkiyi maalesef bırakamıyor. Her şeye rağmen bu film belki Yavuz Turgul için de bir Yol Ayrımı. Vereceği kararı bir sonraki filminde göreceğiz…

Taha Kurutlu

tahakurutlu@gmail.com

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up