Türk Sineması’nın 100. Yılına Özel Kaçırılmayacak Bir Sergi: Yüzyıllık Aşk

Etkinlikler Manşet

“YÜZYILLIK AŞK: TÜRKİYE’DE SİNEMA VE SEYİRCİ İLİŞKİSİ”

Seyircinin sinema ile buluşma noktası sinema salonlarını “seyirci mabetleri” olarak değerlendiren “Yüzyıllık Aşk”, Türkiye’nin ilk sinema salonlarından günümüzün festival sinemalarına kadar uzanan nostaljik bir sunum yapıyor.

Yüzyıllık Aşk- 2

Ayşe Şahinboy Doğan

Dergilerden gazetelerden boy boy kesilmiş fotoğraflar, özenle defter sayfalarına yapıştırılmış. Onlarca defter tutmuş böyle, cüzdanlarına bastırmış fotoğraflarını yahut çay içtiği kupasına… Birine hayran olmak böyle bir şey olsa gerek. Ulaşamamanın verdiği zorluğun yanında hayranlığın size kattığı yakınlık… Onlar gibi olmak istedik çoğu zaman, izlerken bir film olduğunu hep unutuyorduk aslında. Bizim ya kahramanlarımızdı hayatımızda ya da meleklerimiz. O kadar inanıyorduk ki beyaz perdeden yansıyan hallerine, onların öldüğü sahnelerden nefret ediyorduk. Bilet kuyrukları oluştururduk, ailecek gidilecek sinemalarımız, elinde fenerle yer gösteren biletçiler, Alaska Frigo diye bağırıp paramız yetmeyince bir avuç çekirdek veren salon hizmetlileri vardı. Çocuklar bağırırdı sokaklarda, anonslar yapılırdı, “Battal Gazi’nin İntikamı bu akşam Lale Sinemasında” diye. Sinema yaşayan, nefes alan bir insan gibiydi eskiden. Televizyonun o güzel günlerde evlerimizin başköşesinde olmaması ne kadar da önemli geliyor şimdi. Televizyon daha mı geç girseydi hayatımıza dedirtmiyor değil aslında. Halen gelişmeye devam eden, artık dünya çapında Türk yönetmenlerinden bahsedebileceğimiz bir sinemaya doğru ilerlerken, eskinin bizde bıraktığı tadı, sinemanın hayran kaldığımız hanımefendi ve beyefendilerinin varlığıyla Türk Sineması 100 yaşına girdi. Bu yıl pek çok kurum ve kuruluş 100. yıl etkinlikleriyle sinemaseverleri geçmişe götürüyor.

“YÜZYILLIK AŞK”

Dün düzenlenen basın toplantısıyla tanıtılan, İstanbul Modern’in kuruluşunun 10. yılında Türk Sinemasının 100. yıldönümüne ithaf ettiği “Yüzyıllık Aşk: Türkiye’de Sinema ve Seyirci İlişkisi” sergisi,  sinema seyircisine dair yazılı ve görsel arşiv malzemesini dijital platforma aktararak, kaynakları iyi korunmamış ve kişisel çabalarla yaşatılmaya çalışılmış bir tarihin belleğini görünür kılmaya çalışıyor. İstanbul Modern Sinema’nın kavramsal çerçevesini belirlediği,  25 Eylül 2014 – 4 Ocak 2015 tarihleri arasında halka açılacak olan serginin küratörlüğünü İstanbul Modern Sinema Yöneticisi Müge Turan ve araştırmacı yazar Gökhan Akçura üstleniyor. Seyircinin sinema ile buluşma noktası sinema salonlarını “seyirci mabetleri” olarak değerlendiren “Yüzyıllık Aşk”, Türkiye’nin ilk sinema salonlarından günümüzün festival sinemalarına kadar uzanan nostaljik bir sunum yapıyor. Seyircinin sinema ve filmlerle ilişkisini sağlayan gazete ilanları, film broşürleri, afişler gibi unsurların yanı sıra sinema seyircisinin fanatizmini de ayrı bir bölümde ele alıyor.

54 yaşında hala “çocukluğunun hayal kahramanı” olarak gördüğü Filiz Akın’ın öldüğü filmlerden rahatsız olan Pınar Çekirge, gururla “Şoraykolik” lakabını taşıyarak bugün Türkan Şoray Fan Kulübü’nün başkanlığını yürüten Metin Şamdan ve sevdası uğruna “evrensel halk kahramanı” olarak tanımladığı Yılmaz Güney için “beş kamyonluk” bir arşiv oluşturan Vadullah Taş’ın koleksiyonlarından “Sinema Seyircisi Fanatiktir” başlığı altında küçük alanlar yer alıyor…

Önemli ölçüde kişisel arşivlerden yararlanılarak hazırlandığı belirtilen sergiye destek veren koleksiyoncular arasında Agâh Özgüç, Burçak Evren, Gökhan Akçura, Ömer Durmaz, Turan Tanyer, Cengiz Kahraman, Ali Özuyar gibi isimler bulunuyor.

“SİHİRLİ BİR DÜNYA”

Toplantıda konuşan sergi küratörlerinden araştırmacı yazar Gökhan Akçura yapılan çalışmanın önemini şu sözlerle ifade etti: “Türkiye’nin sinema tarihine ‘seyirciyle birlikte’ baktık. Neler yaşanmış, görülmüş, sevilmiş… Bir anlamda günlük yaşam tarihi bu ama kuşbakışı da olsa bazı bilimsel veriler sağlıyor. Seyircinin filmlerle ve sinemayla ilişkisinin tarihi başlangıçta çok daha güçlü. Sinema o zamanlar çok ‘özel’, yeni, inanılmaz, sihirli bir dünya. Artık sinema gündelik yaşamımızda her dönemden daha fazla yer alıyor ama eski sihirli ilişkiden söz etmek mümkün değil.”

İstanbul Modern Sinema Yöneticisi ve serginin küratörlerinden Müge Turan, bugüne kadar üzerinde durulmamış, çalışılmamış bir konuyu sergi haline getirdiklerini dile getirdi: “Sinema tarihini seyirci gözünden okumaya çalıştık. Biz zaten eksik yazılmış bu hikayede seyircinin izini sürmeye, ulaşabildiğimiz kadarıyla arşivlerde seyirciye dair yazılı ve görsel malzeme adına ne bulabildiysek bir araya getirmeye uğraştık. Seyirci nasıl doğdu, gelişti, şekillendi, şekillendirdi – o ilişkileri görmek, göstermek istedik. Eskilere gidince kaçınılmaz olarak duygusal bir sergi oldu. Bu büyük aşkın izini sürmek hiç kolay olmadı. Türkiye’de sinema tarihinin arşivi farklı ve kişisel kaynaklar arasında dağılmış, çok parçalı bir bulmaca gibi. Uzun araştırma ve ön çalışma döneminde tanıdığımız koleksiyonerlerden yardım istedik, onlar aynı zamanda sinema tarihimizin hafıza bahçeleri. Agâh Özgüç, Necip Sarıcı gibi danışmanların rehberliğinde ilerledik, sinema tarihiyle ilişkili kurumlara, uzmanlara gittik.”

Kalabalık bir grupla birlikte gezme imkânı bulduğumuz sergiyi bitirdikten sonra, yer alan fotoğrafların ve belgelerin biraz daha fazla olması gerekiyordu fikrine katılsak da, sergi kapsamında düzenlenecek etkinliklerle bu açık kapılacaktır diye düşünüyoruz. Dikkat çeken bir başka nokta da serginin sponsorlarından birinin bir içki firması olmasıydı. Bilindiği gibi geçen yıllarda içki firmalarının sinema ve tiyatroya sponsor olmaları tartışmaya yol açmıştı.

‘Yüzyıllık Aşk’ta  Kaçırmamanız Gereken Etkinlikleri Görmek İçin Tıklayın!

 

Yorumlar

 
Sinefesto 2011 yılında kurulan, Türkiye'nin en güncel sinema haber sitesidir.

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up