Sinema beyhude bir çaba mı?

Sinema Kitapları

Sinema üzerine iki kitap yazan Sadık Yalsızuçanlar Dünyanın Orta Yeri Sinema’da neler söylüyor?

Sinemanın üstadı Tarkovski, ruhsuz sanatın kendi trajedisini içinde taşıdığını söyler. Buna katılmamak elde değildir. Çünkü sanat, özelde sinema bu trajedinin çatışmasından beslenir. Eğer çağ belirli bir ruhsuzluğa egemen olsa bile, sanatçı bu ruhsuzluk içinde belirli bir tinselliği talep etmeli ve bu talep doğrultusunda çalışmalıdır. Yoksa ortaya konan ürün, modern çağın kaba görselliğe dayanan görüntü akışından başka bir şey olmayacaktır.

Bu doğrultuda baktığımızda çekilen tüm filmlerin belirli bir tinselliği barındırdığını söyleyebilir miyiz? Kuşkusuz hayır. Peki, neden yarına kalan filmlerin ortak paydası sonsuzluğu, insanın nedensel varlığını içermesidir? Dünya hayatı bir oyun ve oyalanmadan başka bir şey değil midir? Bu oyunun içinde sinema nerededir? Sadece hayatın yansımasında mı etkindir yoksa hayatın varlık anlamı üzerinde bize yol mu gösterir? Yoksa sinemaya gereğinden fazla mı anlam yüklüyoruz?

Sinema üzerine sorular ve cevaplar

Sadık Yalsızuçanlar’ın Dünyanın Orta Yeri Sinema adlı kitabını okurken bu soruları sordum. Daha önce Rüya Sineması adlı eseriyle bizi sinema üzerine farklı okumalara sevk eden yazar bu kitabında da sinemayı dert edinen insanları sorularla baş başa bırakıyor. İyi de ediyor.

Sadık Yalsızuçanlar sinemanın varlık nedeni üzerinde duruyor ve okurları farklı alt metinlere doğru sürüklüyor. Sinemanın varlığını, bu noktada, Hakikat’in isimlerinin yansıması olarak açıklayabiliriz. Güzel şeylerin anlamı sadece kendi salt görüntüsüyle değil de Hakikat’in yeryüzüne yansıyan görüntüler eşliğinde okumak daha doğru bir okuma olacaktır, hem de bizde farklı kapılar açacaktır.

Zuhur ve Sinema adlı bölümde insan-eşya-sinema üçgeni içinde ele alınan yazılar var. Buradaki yazılar bizi sinemanın amacı üzerine düşünmemizi salık veriyor. Biliyoruz ki, sinema insanın süslediği bir imge sanatıdır. İmgeyi ortaya koyan yönetmen de bunu eşyalar üzerinden vermeye çalışır. İnsandan daha uzun yaşayan eşya da hakikate ulaşmada, görsel alandaki en önemli metafordur. İşte burada, yukarıda bahsettiğim yönetmenin bakış açısı devreye giriyor; yönetmen anlatmak istediğini eşya üzerinden tinsel bir çabayı anlamaya mı sürükleyecek yoksa var olan durumları sıradan görüntüler üzerinden mi paylaşacak bizimle. Bu bölümdeki yazılar sinemadaki bu önemli üçgeni değerlendiriyor.

Binden fazla senaryo yazan senarist

Bir başka bölümde, Yeşilçam sinemasına genel bir bakış atılırken, binden fazla senaryoya imza atan Bülent Oran’la yapılmış samimi bir röportaj var. Yeşilçam’ın iç dünyasını, işleyen yapısını görmek adına önemli bir röportaj bu. Sonraki bölümlerde ise yazar günümüz sineması ve dizileri değerlendiriyor. Son dönemde vizyona giren Türk filmleri, hayatımızın prime time’nı ele geçiren diziler çeşitli sinema ve televizyon eleştirmenleri tarafından farklı açılarla değerlendiriliyor.  Bu değerlendirmeler oldukça kıymetli. Zira, birçok insanın vakitlerini sadece ama sadece merak duygusuyla çalan dizilerin işlevini, sonuçlarını artık tartışmamız gerekiyor. Diziler kendi kısır döngüsünde sayılarını gün geçtikçe artırırken bunlara müptela olan insan sayısı da artmaktadır.  Peki, bu önemli meseleyi ne zaman masaya yatıracağız?

Hollywood kahramanlar fabrikası!

Bir diğer bölüm Batı Sineması başlığını taşıyor. Burada İhsan Kabil’in En Kahraman Amerikan Sineması Hep Zafer Peşinde adlı yazısı oldukça önemli. Yazısında Kabil, Amerikan sinemasının kahraman üretme biçimlerini ve bunun neden tüm dünyaca kabul edildiğine dair fikirlerini paylaşıyor bizimle. Amerikan filmlerinde neden genellikle kahraman olduğunu, bunların üretilirken daha çok nelere dikkat edildiğini, kahramanlarla öteki arasındaki ilişkiyi düşünmemiz açısından ufuk açıcı bir yazı…

Dünya’nın Orta Yeri Sinema, sinemanın varlık sebebini sorgulamamız adına önemli bir kitap. Görüntünün, görmenin geçtiğimiz yüzyıla göre daha ön planda olduğu günümüzde, bu sorgulamaya ihtiyacımız var.

 

Sedat Palut

Sinefesto

Sinefesto

Admin at Sinefesto
Sinefesto 2011 yılında kurulan, Türkiye'nin en güncel sinema haber sitesidir.
Sinefesto

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up