Kuşkuyu Sorgulamak

Genel

saziye-ayas

Ateizm ile doğrudan ilintili filmler bulmak zor olsa da aslında tüm filmler herhangi bir şeye olan inancımızı sorgulamakla başlar.
Kendimize, dünyaya ,sevdiklerimize ve Allah’a …
Bu sorgulama sonunda da kayboluruz çoğu zaman karamsarlığa düşeriz.
Kayboluşun ve bulunamayışın resmidir çoğu karakter.
En basitinden bir romantik komedi de bile insanlar kayboldukları yerde aşk tarafından bulunmak isterler.
Bir an bulunduklarını zannederler fakat o minel aşkın büyüsü kaybolunca yine aynı boşluğa düşerler.
Sonunu nasıl getireceklerini bilmedikleri için de yazarlar bu hikayeleri” sonsuza kadar mutlu yaşadılar” yalanıyla bitirmek zorunda kalır.
Halbuki sonsuza dek mutlu yaşamanın sırrını biliriz biz.
Minelden değil ilahi ve kutsal aşkan geçer yolu.

Çoğu Avrupai film arka planda da olsa ateizme tanrıtanımazcılığa göre yönlendirir hikayesini. Bu yüzden de bazen bize gerçek gelmez inandırıcı bulmayız.
Çünkü Sevgili Bülent Oran’ın dediği gibi bizim “sonsuza dek mutlu yaşadılar” anlayışımız farklıdır. Arabesk yapımlarda cehennemde bile buluşma hayali vardır “Seninle cehennem ödüldür bana Sensiz cennet bile sürgün sayılır” gibi çarpık bir anlayışla da olsa …
***

Screenshot_2013-12-22-22-16-40
” Kesin olarak inananlar için yeryüzünde ve kendi nefislerinizde birçok alametler vardır. Hâlâ görmüyor musunuz? ”
Zariyat 20,21
Öncelikle Bergman’ın Kış Işığı filminden bahsederek başlamak istiyorum.Kış Işığı Tanrı’dan sürekli kuşku duyduğu halde ailesinin de isteğiyle papaz olmuş ve Dücane hocanın bahsettiği gibi yaz sıcağında soğuk yiyen adamın hikayesi. Papaz içindeki tüm kuşkulara rağmen dindar bir görüntü çizmek zorunda kalırken birgün artık dayanamaz hale gelir.Tanrı’nın neden sustuğunu bu kadar yıl ona sadakatle ibadet ettiği halde ona neden cevap vermediğini sorgulamaya başlar. Kendisine akıl danışan birinin artık endişelerine dayanamayarak intihar etmesiyle birlikte sorgulamaları zirveye ulaşan papazı
kilisedeki sakat zangoç kendine getirir. Zangoç papaza Hz. İsa’nın çarmıha gerildiği andaki çilesinin fiziki acılardan değil 12 Havarinin sonra da Tanrı’nın onu bırakmasından kaynaklanan bir kuşku olduğunu söyler ve papaz da böylece inancın bazen elde zoraki duran hemen uçabilecek narin bir kuş olduğunu anlar. Hz. İsa bile kuşku duyduysa benim endişelerim haklıdır der ve rahatlar. Halbuki biz biliriz ki Allah c.c hiç susmamıştır. Avusturyalı Rubin’in islama geçişini anlattığı o meşhur videoda söylediği gibi O’nun delili heryerdedir.

Bahsetmek istediğim bir diğer film ise Cristian Mungiu’nun ,kendini dine vakfetmiş Alina ve yetimhaneden tanıdığı arkadaşı Voichita’nın hikayesini anlatan Tepelerin Ardı.
Alina manastırda yaşayan ve rahibe olmayı isteyen genç bir kızdır, fakat Voichita ise dünyayı gezmek isteyen özgür bir ruha sahiptir Alina’yı da yanında götürmek ister. Alina, Voichita’ya hiç söz vermediği halde onun hayallerini yıkmak istemediği için kesin bir dille redetmez teklifini ama gitmeye hiç niyeti olmadığı manastırın dışına çıkıp tepelerin ardında ne olduğunu öğrenmek istemediği bellidir.
Filmde manastır klostrofobik dar ve sıkıcı olarak gösterilirken, tepelerin ardı yani dış dünya özgür mutlu ve eğlenceli resmedilir.
Bu yüzden Tepelerin Ardı’nı izleyebileceğiniz en ateist filmlerden biridir. Çünkü kilisede din adına ortaçağdan kalma yöntemlerle insanların tedavi edilmeye çalışıldığını gördüğünüzde sağlam bir inancınız yoksa tüm dinlerden soğur hale gelirsiniz.
Tepelerin ardındaki manastırın hep hiç gidilmeyecek soğuk boğuk havalı tepelerin ardında kalmasını dilersiniz.

Screenshot_2013-12-22-22-14-53

Bahsettiğimiz iki film kendilerini ateist olarak nitelendirmeyen ama tanrının varolduğundan şüphe eden insanlar üzerineydi.
Bundan sonra bahsedeceğim film ise kendisini ateist olarak tanımlayan bir karakter hakkındaki Matthew Chapman ‘ın The Ledge /Hayatının Seçimi.
Başroldeki Gavin (Charlie Hunnam) ateist bir kimliğe sahip; kendini atesit olarak tanımlıyor ve filmde göze çarpan en büyük özelliği tanrıtanımaz oluşu. Kapı komşusu Joe Harris (Patrick Wilson) ile yaptığı uzun dini sohbetler ve çekişmeler üzerine kurulu film aynı zamanda kırmızı elmanın peşinde iki adamın hikayesini de anlatıyor.
Yasak elma ve bununla özdeşleşen kadın iki adamın kapışma noktası.Çünkü, Tanrıya inanmayan Gavin , Harris’in inancını sorguladığı yetmezmiş gibi komşusunun eşi Shanna’ya (Liv Taylor) da aşık oluyor ve onu koyu dindar Harris’in elinden kurtarma operasyonuna girişiyor.
Gördüğü en büyük güce evrene inanan Gavin, Kış Işığı’nda bahsettiğimiz papaz gibi delil peşinde.
Kızını kaybettiği için tanrının merhametli ve rahmet sahibi olduğunu kabul etmiyor.Yine de alimlerin dediği gibi aslında hayatı dini rütüellerden ayrı düşünemiyor ama Tanrıya inanmayı sadece rahatlatan bir yalan olarak görüyor.

Bebeklerin cennete gittiğini lafın gelişi söyleyip, inanmadığı halde babasını kaybetmiş sevdiği birisi için onunla diz çöküp dua edebiliyor.
Filmin en çok dikkat çeken kısımlarından biri ise; homoseksüel insanların da inançlı olma ihtiyacı hissettiği ve kendilerine uygun bir topluluk içine girme isteklerini göstermesi. Ayrıca izlenmesi uygun olmayan sahneler de içerdiği için bu filmi gönül rahatlığıyla tavsiye edemiyorum. Ama 60 ve 65. dk arasını izlemeseniz de filmi anlayabilir belki çok uzak olduğunuz bir ateist ile empati yapmayı başarabilirsiniz.
***
Aslında şöyle bir gerçek var ki; filmler yönetmenin dini inancından ayrı düşünülemiyor. Her ne kadar empati yapılabileceği söylense de Mesut Uçakan’ın da belirttiği gibi kavanozun dışından balı yalamaktan öteye geçemiyor. Seyirci açısından da durum aynı ; insanlar filmi kendi yaşantısından, dininden sıyrılıp izlemediği için birine ateizmi aşılayacak hikaye diğeri için haline şükredebileceği bir seyirlik olabiliyor.
Bu yüzden yazımı tüm filmlerin bizi Allah’a yakınlaştırması dileğiyle bitiriyorum.
Güzel seyirler..

.

Latest posts by Şaziye Ayaş (see all)

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up