Kara Tahtadan Beyaz Perdeye

Manşet Serbest Kürsü

yazar_serkanbastimar_

Hepimiz insan olmanın dışında toplum içinde belirli vasıf, görev ve rütbelere sahibiz.  Sinema, odağında insanı alsa da insan denen mahlûkatın bazı öne çıkan taraflarını konu alır.

Macbeth bir kraldır mesela, James Bond bir ajan. Kel Mahmut öğretmendir, Sherlock Holmes dedektiftir. Sinemanın anlattığı hikâye önce insanı, sonrasında ise insanı süsleyen, tamamlayan yönleri alır.

Bugün öğretmenler günü. Toplumu inşa eden, hayatımızda çoğumuzun velilerimizden çok muhatap olduğumuz öğretmenler de sinemada kendine ayrı bir yer edinmiştir elbette. Sinemadaki öğretmenler kimi zaman çok tanıdık, kimi zaman hiç bilmediğimiz yönleri ile karşımıza çıkar. Okul dışında, sınıf içinde öğretmenin bilinen ve bilindiği sanılan ama bambaşka öyküleri vardır.

Yeşilçam’da öğretmen karakteri belli başlı isimlerle özdeşleşmiştir. Akıllara ilk Hababam Sınıfı gelir. Kel Mahmutlar, Badi Ekremler en az Hababam Sınıfının hınzır tipleri kadar renklidirler.

mahmut hoca

Örneğin Mahmut Hoca. Öğretmen denince belki de akıllara gelen ilk isimlerden biridir Mahmut Hoca. Mesleğine âşık olduğu için hiç evlenmemiştir, memleketin 4 yanında birbirinden başarılı öğrenciler yetiştirmiş, hepsini bakan, vekil ve mühendis yapmıştır. Hayatının son demlerini Hababam Sınıfını adam etmeye çalışarak geçirmeye niyetli Mahmut Hoca, Münir Özkul’u bize bir kere daha sevdirmiştir.

BADİEKREM

Hababam’ın bir başka rengi, Kırmızı eşofmanı ile Badi Ekrem. Şener Şen’in performansı ile Yeşilçam efsanesine dönüşen bu karakter, kendinin bile bilmediği; hatta uygulayamadığı yeteneklere sahiptir. Evde bulunan onlarca madalyaya sahip Ekrem Hoca, müzmin bir bekâr, umutsuz bir vakadır. Kırmızı eşofmanı ve “ben geçen yaz neredeydim” ya da “yavrukurtlarım, çekirgelerim benim” replikleri ile her daim bizi güldürecektir.

hüsnü-ogretmen

Yeşilçam’ın güleç yüzü Kemal Sunal da pek bilinmese de Öğretmen filmi ile akıllara kazınmıştır. Hababam’ın tembel İnek Şaban’ından Hüsnü Öğretmene dönüşen Kemal Sunal, bizi derin kederlere gark etmiştir. En hüzünlü Kemal Sunal performansı olan Hüsnü Öğretmen, taşrada gösterdiği başarı ile İstanbul’a tayin ödülü almış ancak, geçim derdi ile mücadele ederken önce beden sonra ruh sağlığını kaybeder gözümüzün önünde. Dönemin şartlarını gerçekçi bir şekilde anlatan filmde her şeye rağmen mesleğinden vazgeçmeyen bir öğretmen ve insan görürüz.

whiplash

Avrupa sinemasında ya da Hollywood’da da öğretmen karakteri perdede kendine epey yer bulmuştur. Son olarak Whiplash’de mükemmeliyetçi müzik öğretmeni, ‘yaban çakalı’ Flesher tiplemesi gönlümüze taht kurmuştu. Asla tatmin olmayan başarıyı pek ödüllendirmeyen ve hep daha fazlasını isteyen bu karakter J.K. Simmons’un üstün performansı ile efsaneler sınıfına ‘öğretmen’ olarak girdi.

ölü-ozanlar-derneği

Ölü Ozanlar Derneği ve Can Dostum’da karşımıza öğretmen olarak çıkan Robin Williams Hollywood’un ‘kadrolu’ öğretmenlerindendir.

Talihsiz ölümüyle aramızdan ayrılan Robin Williams’ın Ölü Ozanlar Derneği’nde canlandırdığı John Keating karakteri, otoriteye karşı isyankâr, sınıfına karşı olabildiğince özgürlükçüdür. Müfredat değil mesele, mesele insanın bilinçli yetişmesi ve hayallerini gerçekleştirmesi düsturunu taşıyan John Keating’i kendisini efsaneleştiren “Carpe Diem” sözü ile anıyoruz.

good-will-hunting

Ve Can Dostum… Sakallı bir Robin Williams performansı. Matematik dehası bir hademeyi hayata kazandırmak, hayatı da Will Hunting gibi bir cevherle tanıştırmak isteyen Sean Maguire, bir terapist, bir öğretmen, bir can dosttur. Yeri ayrıdır sinemaseverlerin gönlünde.

monsieur-lazhar

Kanada’dan çok beyefendi bir öğretmen Monsieur Lazhard, top sakallı, uzun boylu ve olabildiğince kibar bir öğretmendir. Filme de adını vermiş bir mültecidir aslında. Hayatı felaketlerle geçen ve buna rağmen umudunu kaybetmeyen bir mazlumdur. Soğuk Kanada ikliminde sımsıcak ama bir o kadar da hüzünlü bir hikâyenin kahramanı olan Beşir Lazhar’ı anmamak bir k/ayıp olurdu.

Cl-ment-Mathieu

Fransa’dan Clément Mathieu. Koro filminde rastlaşırız kendisi ile. Disiplini notlarla değil notalarla sağlamaya çalışan, huysuzluğu üzerinde sevimliliğe dönüşen bir öğretmen. Sert yapar; ama yüreği yumuşacıktır. Tek isteği çocukların yeteneklerini kullanabilmeleridir. Clément Mathieu  günümüz Fransız sinemasındaki en özgün karakterlerden biridir.

thomasson

Fransa demişken son olarak izlediğimiz Hayatımın Şarkısı filminde aslında her şeyin sorumlusu bir öğretmendir kilit karakterimiz. Fabien Thomasson bir sebepten ötürü müziğe ve hayata küsmüş, iğneli ve esprili dili öğrencilerce anlaşılmamış bir müzik öğretmeni filmde. Hayatındaki tek kaygı sanat. İdealizmi yara alınca inzivaya çekilen Fabien Thomasson, başlangıcı da finali de elcağızı ile hazırlar.

Öğretmen karakteri/tipi saymakla bitmez. Ama ilk akıllara gelen bunlar. Hayatın naif karakterleri, gövdeye güç veren gölgeler onlar. Suretleri her halükarda sanat eserlerinde muhakkak yer almalıdır. Zira onlar insan yetiştirerek en zor sanata gönül vermişlerdir.

twitter.com/karamparca1

——————————

Yorumlar

 
Sinefesto 2011 yılında kurulan, Türkiye'nin en güncel sinema haber sitesidir.

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up