Günümüz Arap Dünyasını Anlamamızı Sağlayacak 5 Film

Liste Ortadoğu Sineması

Son yıllarda Arap dünyası birçok felaket vakanın sahnesi olmuştur. Batı merkezli haberlere baktığınızda ya da Hollywood filmlerini şöyle bir incelediğinizde Arap dünyasının geçirdiği krizleri kendilerini merkeze koyarak sunduklarını (kurguladıklarını) ve yerli halkı açıkça arka plana ittiklerini göreceksiniz. Arap dünyasına dair filmler çok daha kompleks ve nüanslıdır. Shohini Chaudhuri’nin hazırladığı bu listede kendinin de belirttiği gibi modern Arap dünyasına ve insanlarına dair görülmeyen mevzuların görünür kılındığı filmlerden birkaçı var. Chaudhuri bölgedeki film yapımcılarının emsalsiz imtihanının sürekli olarak yaygın medyanın beslediği önyargılara karşı durmaya çalışmak olduğunu belirtiyor. Evrenselleştirilmiş yargıların dayattığı tuhaflıklara karşı hikâyelerini anlatmakta ısrarcı olmak bu yönetmenlerin birincil amacı olmuş. Yaratıcılıkları hayal güçlerine, cesaretlerine ve dirençliliklerine delalet ediyorken bölgedeki krizlere karşı yaratıcı cevapları tam bir ilham kaynağı olarak karşımızda duruyor. Bu yönetmenlerin filmleri sayesinde insanların çalkantılı olaylar ve önceki savaşın izleri karşısında güncel deneyimlerini görüyoruz. Filmler Hollywood’un ve geleneksel haberciliğin görünür kılmadığı kişisel perspektifleri zekice seyirciye sunuyor, yani özellikle Hollywood ile karşılaştırılmayacak bir film listesi bu.
suleima
Suleima

Önceden de bahsettiğimiz gibi ana akım medya uluslararası ‘otorite’ oyuncularının haberlerini yapmayı daha çok tercih ediyor bu yüzden Suriye ayaklanmalarına ve savaşına dair haberler belli bir hiyerarşinin dışına çıkmayıp ‘sıradan’ protestocuların hareketlerini ve yine ‘sıradan’ insanların rejim karşısında çektikleri acıları görmezden geliyor.

Jalal Maghout’ın bu animasyon belgeseli işte bu kontekstin tamamen dışına çıkıyor ve farklı bir hikâye sunuyor bize. Filmde Şam’ın varoşlarından sıradan bir rejim karşıtı aktivist kadının yaşadıklarına şahit oluyoruz. Animasyon tekniklerini kullanmak yönetmenin yaratıcılığını daha rahat kullanmasını sağlıyor. Yönetmen yine animasyon sayesinde savaşın mahvettiği yerlere gitmek zorunda kalmadan ki bu imkânsız neredeyse seyirci ile buluşturuyor. Sonuç olarak anonim ve animasyon bir kadın aktivistin deneyimlerini ve hatıralarını aktarırken yönetmen esasen rejime karşı göğüs germiş gerçek insanların kimliklerini korumuş oluyor.
War_Canister
War Canister

Artık manşetlerde Irak’ta gerçekleşen bombalı saldırılar sıradanlaştı, oysa bu patlamaların manşetleri bu dehşet patlamaların gündelik hayata ne gibi etkilerin olduğunu yansıtmamakta, görmemekte ve göstermemekte.

Yahya Al Allaq’ın bu filmi sıradan insanların bu vahşetten nasıl etkilendiklerini göstermeye çalışıyor. Filmde Amerikan işgali sırasında yakıt kıtlığı çeken insanların durumları sağır bir çocuğun sıkıntı çeken ailesine destek çıkmak amacıyla yağ tenekeleri çalması aracılığı ile anlatılır. Komedi ve dramı birlikte sunan film korkunç şartlarda gerçekleşen direnç hikâyelerini sunar. Film boyunca bütün bu yakıt kıtlığına rağmen tenekenin kaybolmasına, bulunmasına, paylaşılmasın yani tenekenin başına gelen her şeye şahit oluyoruz.
KamKameh
Kamkameh

İsrail ablukasından beri Gazze dış dünyadan tamamen soyutlanmış bir bölge olmuştur. Gazze hepimizin bildiği gibi duvarlarla kapatılmıştır ve halkının serbest dolaşımı engellenmiştir. İki genç kadın yapımcının, Areej Abu Eid and Eslam Elayan, bu çıkış filmi “Shashat Women’s Cinema” tarafından desteklenmiştir. Kamkameh ile Gazze’nin içinden kültürel portreler çıkar karşımıza. Yönetmenler iğneleyici yorumlarını örtülü ve maskeli kadın imgeleri aracılığı ile sunar.

“Gizleme” metaforunun kullanımı ablukanın ve sürekli tekrarlanan İsrail’in askeri saldırılarının toplumu nasıl etkilediğini göstermek için kullanılır. Gidecek hiçbir yeri olmayan bu insanlar korkunç baskıları ve saldırıları içselleştirmek zorunda bırakılırlar.
Open_Bethlehem
Open Bethlehem

İsrail-Filistin çatışmaları genelde haberlerde yerini alır, fakat Glasgow Media Group’ın yaptığı araştırmaya göre mesela Birleşik Krallık kitlesinin bu çatışmaya dair genelde bir fikri yok. Open Bethlehem bu çatışmayı gözler önüne sermek isterken Batı Şeria’daki Bethlehem şehrine dair turistik bir bakış getiriyor. Bethlehem’deki insanların turizme bağlı olan hayatlarının diğer yüzü olan İsrail’in inşa ettiği duvar ve dış dünyaya karşı yabancılaşma filmde zekice işleniyor. Mizahi ve kişisel dokunuşlarla dolu film aslında yönetmen Leila Sansour’ın bir kampanya hikâyesi, yönetmen bu şekilde şehri turizme açmayı ve ablukanın güncel hayata etkisinin sonuçlarını yaymayı amaçlıyor.
Silvered Water, Syria Self Portrait
Silvered Water, Syria Self Portrait

Silvered Water filmi cep telefonu çekimi ve uzun çekimler ile iç içe geçmiş bir yapıt. Film anonim olarak Youtube’a yüklenmiştir. Film sosyal medya aracılığı ile Suriye Devrimi’ni ve kanlı sonucunu ana akım röportajların büyük anlatımı yerine olayların mikro-anlatımlarına odaklanır. 1001 Suriyeli tarafından çekilmiş olduğu belirtilen filmin bir de iki yönetmeni var: Ossama Mohammed ve Wiam Simav Bedirxan. Filmde yer alan bir sürü hikâye dijital devrin 1001 gecesini yansıtıyor resmen.

Silvered Water Suriye ayaklanmasına dair sadece görsel bir arşiv olarak görülmemeli, yaratıcılığı bir tür meydan okuma olarak okunmalı. Dahası film cep telefonun sinematik görsellik sunabileceğinin altını çizerken yine ölüme ve zulme karşı bir tür direnç gösterisi sunuyor.

Kaynak Your Middleeast
Çeviri: Elif Şimşek

Özet
Eleştiri Tarihi
Film/Dizi
Arap Sineması
Yazar Puanı
51star1star1star1star1star

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up