Eleştiri: Dunkirk

Eleştiri Manşet
Eleştiri: Dunkirk

Bir Başarısızlık Destanı: Dunkirk

Mesele Christopher Nolan‘sa dalga dalga büyüyen bir heyecan ‘genel izleyiciden’ sinefile kadar herkesi sarar. Önceki filmi Interstellar ile kitleleri ikiye bölen ‘dahi’ yönetmen bu defa elini savaş mevzuuna attı. İyi de yaptı dedik, ve Nolan‘ın ustalık eseri Dunkirk için salonda yerimizi aldık.

Büyük filmlerin yönetmeni Nolan, bu defa epik, gösterişli ve senaryo-kurgu ağırlıklı sinemasının fazlalıklarını (tamamını da diyebiliriz) atarak ortaya neredeyse karaktersiz-kahramansız, senaryosuz ve hatta diyalogsuz bir film çıkarmış. Savaş filmlerinde, savaşı gölgede bırakan ve artistik poz kesen şişirme bir kahramanı tercih etmeyen Nolan, bizi saf gerçekle buluşturmak için klişeleri olanca gücüyle kenara atıp – deyim yerindeyse elimize boş bir silah verip – Dunkirk kasabasında kuşatılmışlığın içine sürüklüyor.

Sanki Nolan, Spielberg’in Er Ryan’ı Kurtarmak adlı başyapıtının çarpıcı açılış sekansını alarak eğip bükmüş ve 106 dakikalık başka bir filme çevirmiş. Nolan, üç cephede, üç askerin var olma, yaşama ve savaşma güdülerine bizi tanık ediyor Dunkirk’te. 400 bin kişinin kuşatıldığı o kasabada hiç düşman görmüyoruz, Hans Zimmer’in tik taklayan ezgileri eşliğinde gerilimli öykülere her biri farklı uzunluktaki zaman dilimlerinde katılıyoruz.

Bu defa ahlak sorgusunu yapmayan, anti kahramanı ya da esas kahramanı ikilemde bırakmayan yönetmenin ilk amacı tüm çıplaklığı ile savaşın gerçekliğini hissettirmek. Vücuda bürünmemiş düşmanın verdiği psikolojik korku, tahliye sırasında düşen bombalar ve kıyıya vuran cesetler… Bir cehennemin orta yerinde kayda alınmış görüntüler adeta.

IMAX formatında çekilen Dunkirk, Nolan’ın gösterişçi yanının önceki saydıklarımın aksine eksilmediğini ispatı. Efekt kullanmak yerine uçak kanadına kamera takan, gerçek savaş uçaklarını gökyüzünde uçuran ve yüzlerce figüranı kullanmaktan çekinmeyen Nolan, birkaç yıl sonra dijital çöplükte yerini alacak efekt harikası(!) filmlerden olmayacak bir yapıma imza atıyor.

Savaş filmi anlayışını tekrar sorgulamamıza neden olan Dunkirk, ilk bakışta bir hayal kırıklığı olarak ifade edilse de buna The Dark Knight ya da Inception gibi bir film beklemenin verdiği sükût-ı hayalin neden olduğunu çok geçmeden anlıyor insan. Yani kahraman-anti kahraman çatışması ya da gösterişli bir ekip işinden ziyade korkmuş bir askeri omuz kamerasından takip ediyoruz koşarak. Kan, çatışma ya da savaş çığlıkları yok.

Oyuncu seçiminde de ihtişamı tercih eden Nolan bu defa Tom Hardy ve Cillian Murphy hariç önceki ekibinden neredeyse kimseyi dahil etmemiş ve ana kahramanları da ‘büyük oynayan’ aktörlerden seçmemiş. Bu da ayrı bir güzellik katmış filme. Ve neredeyse birkaç hemşire dışında kadın oyuncu hiç yok.

Nolan’ın en iyi filmi değil Dunkirk; ama teknik anlamda müthiş, hatta Nolan’ın bu alanda zirvesi. Tamamı IMAX çekilmiş harika görüntü (görüntü yönetimi), ses – efekt ve müzik muhteşem, ama anlatılanlar teknik kısım kadar cilalı değil. Yani Nolan, yine yapmış Nolanlığını. Bilim kurguda, süper kahraman filminde ve polisiyede kaliteli tartışmaları beraberinde getiren ve türlere akacağı başka bir yol, yatak bulan Nolan, savaş filmleri için de yeni bir türün-tarzın ya da anlatım biçimini ortaya atıyor.

Dunkirk, Inception, Memento, Interstellar, Batman serisi ya da The Prestige gibi tekrar tekrar izlenebilecek bir yapıt olmasa da Nolan sinemasında orta yerlerde kendine yer bulan, hayal kırıklığını ‘Nolan çıtası’ yüzünden yaşatan; ama yılın en iyi filmlerinden biri olarak da anılabilen bir savaş filmi. Herkesin kahramanlık hikayelerini tercih ettiği ticari sinemada bir başarısızlığın, geri çekilmenin destanını anlatmayı da elbette Christopher Nolan seçerdi.

Filmin detaylı bilgisi, kadrosu ve konusu için tıklayın.
Serkan Baştimar

Serkan Baştimar

Yayın Yönetmeni at Sinefesto
Serkan Baştimar

Latest posts by Serkan Baştimar (see all)

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up