Dış Sesle Anlatımın En İyi Kullanıldığı 11 Muazzam Film

Liste Manşet

Dış ses ya da kafa sesi sinemada veya tiyatroda hikâyenin anlatımına katkı sağlamak üzere oyuncuların haricinde arka planda duyulan konuşma sesidir. Bir tür sesli düşünme tekniğidir.

1920’li yılların sonunda sinemaya sesin gelmesi ile birlikte ses başlı başına dramatik bir anlatım ögesi haline gelmiştir. Oyuncuların diyalogları, ses efektleri ve müziğin dışında anlatımı güçlendirmek amacı ile filmdeki kişilerin akıllarından geçenlerin, düşüncelerinin bilinçaltı izlenimlerinin bir anlatıcının (narrator) sesinden arka planda konuşma tarzında verilmesi, yani kafa sesi kullanılması sesin dramatik kullanımının bir başka boyutunu oluşturur. Bu dış ses her zaman görüntüyü güçlendirip desteklemeyebilir, bazen de perdedekiler ile çelişip olağan dışı anlam ve duygular oluşturabilir. Bu dış ses genellikle abartılı bir tonda bazen de yankılı olarak duyulur, bu belki de dramatik etkiyi güçlendirmek için bilerek yapılmıştır. Bu dış ses filmin oyuncularından birinin sesi olabileceği gibi film dışından birinin (hatta yönetmenin) de sesi olabilir.

L'âge d'or

Sinemada kafa sesi ilk kez 1930 yılında Luis Buñuel’in Altın Çağ (L’Âge d’Or) adlı filminde kullanılmıştı. Üstelik bu film sinemaya sesin gelmesinden sonra çekilen ilk sesli filmlerden biriydi. Bundan sonra birçok filmde kullanılmaya başlayan bu “dış ses” ya da “sesli düşünme” tekniği özellikle 1940’lı-1950’li yılların film noirlerinde sıklıkla karşımıza çıkar. Akılda kalan örneklerden biri olan 1950 yapımı Billy Wilder filmi olan Sunset Bulvarı (Sunset Boulevard)‘ında William Holden‘ı filmin hemen başında yüzme havuzunun içinde ölmüş olarak görürüz, ama kendi “kafa sesi” olayların buraya nasıl geldiğini hemen anlatmaya başlar ve uzun bir geriye dönüşle (flash-back) bütün olan bitenler göz önüne serilir. Bu dış ses örneği, olayların ölmüş olan bir kahramanın ağzından anlatıldığı ilginç ve nispeten az rastlanan örneklerden birdir.

Sinemada az rastlanan türden bir dış ses tekniği de 1961‘de Allen Baron‘un çektiği kara film Sessizliğin Gürültüsü (Blast of Silence)‘nde kullanılmıştır. Bu dış sesin diğerlerinden farkı pek alışılmadık bir şekilde ‘ikici şahıs’ bir dış sestir ve alaycı bir şekilde doğrudan filmin kahramanına hitab eder, onun aklından geçenleri okur, ona takılır, dalgasını geçer. örneğin: “…bak gene ellerin terliyor…” ya da “…sonunda tekrar evine döndün işte…ve yapayalnızsın…

Kafa sesi bazen de filmdeki bir hayvan karakterin sesi olarak karşımıza çıkar. Örneğin Jérôme Boivin‘in yönettiği 1989 tarihli Fransız kült kara komedi filmi Baxter ‘de filmin baş karakteri katil Bull Terrier’in tüm öyküsü köpeğin kendi kafa sesi ile anlatılır.

Kafa sesi 1960’lı yılların Yeşilçam filmlerinde de sıklıkla başvurulan bir teknikti. Osman F. Seden‘in 1966 tarihinde çektiği Çalıkuşu‘nda filmin hemen başından itibaren filmin kahramanı Feride’nin hikâyesini kendi sesinden “kafa sesi” olarak dinlemeye başlarız. (Wikipedia)

İşte dış sesle anlatım en iyi kullanan filmler.

Lütfen Beni Öldürme

Lütfen Beni Öldürme (2006) Stranger Than Fiction IMDb 7.6

On yıl süren zahmetli bir çalışmadan sonra, romancı Karen Eiffel, en iyi kitabını tamamlamak üzeredir. Önündeki tek sorun, ana karakteri Harold Crick’i nasıl öldüreceğini bulmaktır. Yazar, Harold Crick’in gerçekte yaşadığını ve sözcükleri yazdığı anda olayları yaşadığını bilmemektedir. Şaşkına dönen Harold, yazarın aklındakileri duyup romanın (ve kendi) sonunu değiştirmesi gerektiğini anlar.

___

Günah Şehri

Günah Şehri (2005) Sin City IMDb 8.0

Frank Miller’ın aynı isimli çizgi romanından uyarlanan film; kendini bir hilkat garibesi olarak düşünen buna karşın oldukça güçlü hatta yenilmez bir sokak savaşçısı olan gizli romantik Marv, özel dedektif Dwight, çabalarının yetersiz kalacağını bilse de, pislik yuvası haline dönmüş olan şehri temizlemeye çalışan idealist, gözü pek polis memuru Hartigan ve onların maceralarını anlatıyor.

Olaylar asıl ismi Basin olan fakat her türlü suçun vaka-i adliyeden sayılması nedeniyle “Günah Şehri” diye anılan hayali bir mekanda geçmektedir. Marv ve Dwight alışageldiğimiz “kahraman” tiplemelerine tam olarak uymasalar da alıştığımız gibi kötü adamlara karşı amansız bir savaş vermekteler. Hartigan ise bataklıkta açan bir çiçek misali dürüst ve namuslu birisidir. Bu üç kahraman, gücünü farklı kuvvetlerden almaktadır. Marv intikam, Dwight merhamet ve aşk, Hartigan ise dürüstlük.

____

Kapışma

Kapışma (2000) Snatch. IMDb 8.3

Suç ve aksiyon türünün son dönemdeki en dikkat çeken örneklerinden biri olan Kapışma, Londra’nın suçla örülü yeraltı dünyasında vuku bulan iki farklı hikayeyi ele alıyor.

Bir tarafta çalınan bir elmasın peşinden gidenler, diğer yanda ise boks dünyasının arka sokaklarında dönen illegal işlerden birine karışan Türk ve başına açılan belada mücadele etmek zorunda kaldığı acımasız gangster Brick Top.

Bu birbirinden bağımsız görünen iki hikaye ortak bir noktada buluştuğunda işler iyiden iyiye karışacaktır

___

Casino

Casino (1995) IMDb 8.2

Sam ‘Ace’ Rothstein (Robert De Niro), Mafya’nın milyon dolarlık Las Vegas kolunun başındadır. Mafya, yatırımlarını koruması için, Ace’nin yanına çocukluk arkadaşı Nicky Santoro’nu (Joe Pesci) da Las Vegas’a yollar. Ace’nin zekası ve Nicky’in kasları ikiliyi Las Vegas’ın zirvesine taşıyacaktır. Ta ki Ginger McKenna (Sharon Stone) şehre gelene kadar…

Martin Scorsese Casino’da 1970’lerin Las Vegas’ının ışıltılı yüzünün arkasındaki karanlık olayları ve ilişkileri beyaz perdeye taşıyor. Yönetmenin Casino’dan beş yıl önce çektiği Sıkı Dostlar’da da mafya dünyasındaki hiyerarşiyi ayrıntılarıyla gözler önüne seriyordu.

___

The Curious Case of Benjamin Button

Benjamin Button’ın Tuhaf Hikayesi (2008) The Curious Case of Benjamin Button IMDb 7.8

Benjamin Button hepimiz gibi zamanı durduramayan bir adamdır. Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda, 1918’de, New Orleans’tan başlayıp 21. yüzyıla uzanan serüveniyle, onun hikayesi herhangi birininkinden daha sıra dışı bir hayatı içerir. Film, pek de sıradan olmayan bu adamın yaşadığı serüven içinde karşısına çıkan kişilerin ve yerlerin, bulduğu ve kaybettiği aşkların muazzam öyküsünü, hayatın keyifleri ile ölümün hüznünü ve zamanın ötesine uzanan şeyleri konu alıyor.

Başrollerini Brad Pitt, Cate Blanchett, Taraji P. Henson, Julia Ormond, Jason Flemyng, Elias Koteas ve Tilda Swinton’ın paylaştığı filmi David Fincher yönetti. F. Scott Fitzgerald’ın kısa öyküsüne dayanan hikayeyi Eric Roth and Robin Swicord yazdı, Eric Roth senaryolaştırdı. Filmde Kathleen Kennedy, Frank Marshall ve Ceán Chaffin yapımcı olarak görev aldı.

___

Aşkın (500) Günü

Aşkın (500) Günü (2009) (500) Days of Summer IMDb 7.7

Alışılmamış türde bir romantik komedi olan film, aşkın gerçek olduğuna inanmayan bir kadın ve ona aşık olan bir adamın hikayesini anlatıyor.

Tom Hansen, hayatından tamamen çıktığına emin olduğu zaman Summer Finn ile tanıştığı ilk günü hatırlar. Tom, kıza ilk gördüğü anda aşık olur. Hayatının geri kalan kısmını bu kızla birlikte geçirmesi gerektiğini biliyordur.

Ne var ki Summer ne aşka ne ilişkilere inanmamaktadır. Buna rağmen aralarında arkadaşlıktan öte farklı bir ilişki başlar. Birlikte geçirecekleri günler sıra dışı, eğlenceli ve komik bir hikayeye tanıklık edecektir.

___

Dövüş Kulübü

Dövüş Kulübü (1999) Fight Club IMDb 8.8

simsiz anlatıcı (Norton) uykusuzluktan muzdarip bir otomobil şirketinde çalışan birisidir. Doktor ona daha fazla ilaç vermeyi reddeder ve kendisine yardımcı olabilecek bir destek grubunu ziyaret etmesini önerir. Anlatıcı testis kanseri mağdurları için olan bir destek grubuna katılır ve orada Marla ile tanışır; o da anlatıcı genç adam gibi hasta olmamasına rağmen gruba katılmaktadır.

Bir iş gezisinden sonra evine döndüğünde bir patlama nedeniyle evinin tahrip olduğunu görür ve yolculuk esnasında tanıştığı, sabun satıcısı Tyler Durden’i (Brad Pitt) arayarak onunla bir barda buluşur. İçtikleri birkaç biradan sonra dışarı çıkarlar ve Tyler, kahramanımızı kendisine vurması için kışkırtmaya başlar. Bu kavga kahramanımızın hayatını tamamen değiştirecektir.

__

Olağan Şüpheliler

Olağan Şüpheliler (1995) The Usual Suspects IMDb 8.6

Şoke eden finallerin henüz popüler olmadığı bir dönemde finaliyle izleyicinin ağzını açık bırakan The Usual Suspects, sinemaseverlerin baş tacı ettiği filmlerden.

Senaryosunu Christopher McQuarrie’nin yazıp Bryan Singer’ın yönettiği The Usual Suspects neo-noir (yeni kara) türüne örnek gösterilen bir filmdir. Stephen Baldwin, Gabriel Byrne, Benicio del Toro, Chazz Palminteri, Kevin Pollak, Pete Postlethwaite ve Kevin Spacey’den oluşan pırıltılı oyuncu kadrosu ile film, başlangıçta karmaşık bir olay örgüsüne sahip gibi görünse de öykü anlatımı ve geri dönüş teknikleriyle seyirciyi kıskıvrak yakalamayı başarıyor.

San Pedro’da bir geminin güvertesinde ‘Keyser (Kayzer) Söze’ olarak tanınan bir adam ile Keaton adlı yaralı biri arasında kısa bir diyalog yaşanır. Keyser, Keaton’ı vurur ve gemi yanar. FBI ajanı Jack Baer ve gümrük ajanı Dave Kujan, gemide neler olduğunu araştırmak üzere San Pedro’ya gelirler. Sağ kalan iki kişiden biri, Roger ‘Verbal’ Kint ve diğeri hastanelik olmuş bir Macar suçludur. Macar, neredeyse efsanevi bir üne sahip olan Türk mafya lideri Keyser Söze’nin de limanda olduğunu ve onun birçok kişiyi öldürdüğünü iddia eder. ‘Verbal’ Kint ise dokunulmazlık karşılığında olay hakkında uzun bir ifade vermek ister. Verbal, bölge savcısında ifade verdikten sonra çavuş Jeffrey Rabin’in odasına götürülür. Bütün hikayeyi altı hafta öncesinden başlayarak anlatması istenir.

___

Selvi Boylum Al Yazmalım

Selvi Boylum Al Yazmalım (1977) IMDb 8.7

Kamyon şoförü İlyas (Kadir İnanır), İstanbul’dan Asya’nın (Türkan Şoray) kaldığı köye gelir. Birbirlerine aşık olup evlenirler. Çocuklarının adını Samet koyarlar. İlyas, kamyoncu olduğu için sık sık yollara çıkar ve Asya, Samet’le yalnız kalır. Bir gün yine yola çıkan İlyas, eve dönmez ve Asya yı bir sekreter ile aldatır. Asya bunu pencerede görür ve İlyas’tan kaçar. İşleri bozulan İlyas, Asya’nın karşısına öyle çıkmak istemez ve bunalıma girerek Asya’yı terk eder. Asya, bu acıya dayanamaz ve oğluyla birlikte yollara düşer. Yolda Cemşit (Ahmet Mekin) adında bir adamla karşılaşırlar. Cemşit onlara kol kanat gerer. Birlikte yaşamaya başlarlar. Bir gün İlyas karşılarına çıkar. Asya şimdi büyük aşkı ve kendisine zor gününde kucak açan Cemşit arasında bir tercih yapmak zorunda kalır.

_____

Amelie

Amélie (2001) IMDb 8.4

Çok garip bir anne baba tarafından büyütülen Amelie, gündüzleri Paris’te bir kafede garson olarak çalışırken akşamlarını küçük apartman dairesinde yalnız olarak geçirmektedir. Hiçbir arkadaşı ve hayattan beklentisi olmayan bu utangaç ve sevimli genç kadının hayatı kısa zaman içinde değişmek üzeredir.

Banyosunda yıllar öncesinden kalma bir kutu bulan Amelie, sahibini bularak kutuyu ona verir. Böylece çevresindeki insanlara yardım ederek yaşamlarını iyileştirmeye karar verir. Bu arada karşılaştığı Nino adlı bir adamdan çok hoşlanır ama onunla konuşmaya cesaret edip kendi hayatını da değiştirebilecek midir?

___

Esaretin Bedeli

Esaretin Bedeli (1994) The Shawshank Redemption IMDb 9.3

Stephen King imzasıyla 7 dalda Oscar adaylığı olan Shawsank Hapishanesi; genç ve zeki bir bankacı olan Andy Dufresne (Tim Robbins), kendisini aldatan karısını ve O’nun sevgilisini öldürdüğü suçlamasıyla yargılanmaktadır. Tüm itirazlarına rağmen suçsuz olduğuna mahkemeyi inandıramaz ve ömür boyu hapis cezasına çarptırılır.

Andy cezasını çekmek üzere Shawshank Hapishanesi’ne götürülür. Burası hayatında görmediği kadar kötü bir yerdir. Burada bir çok hakaret ve saldırıya maruz kalacaktır. Andy tüm başına gelenlere rağmen hayata pozitif bakmayı bilen bir adamdır. Bu bakış açısıyla kendine bir çok dost edinir ve zamanla hapishanede sevilen biri olur. En iyi arkadaşı ise Red (Morgan Freeman) olmuştur. Red hapishane hayatında Andy’e bir çok konuda yardımcı olur. Andy ise Red’in hayata bakış açısını tamamen değiştirecektir.

___

Büyük Balık

Ayrıca bunlar da var:

Büyük Balık (2003)

Mary ve Max (2009)

Mr. Nobody (2009)

Koku: Bir Katilin Hikayesi (2006)

Cesaretin Var Mı Aşka? (2003)

Tanrıkent (2002)

Korkak Robert Ford’un Jesse James Suikastı (2007)

Ah Güzel İstanbul (1966)

 

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up