Coğrafyalar Üstü Mahalle Baskısı: Arabani

Serbest Kürsü

gulten-inan

 

Doğup büyüdüğü kasabayı terk edip, inancına aykırı bir evlilik yapan ve bu yüzden de ailesi tarafından reddedilen Dürzi Joseph (Eyad Sheety); Yahudi olan eşinden ayrılır. İki çocuğuyla birlikte doğup büyüdüğü kasabaya gelmek zorunda kalır. Babasının oğluna kırgın biçimde bu dünyadan göç etmesini kabullenemeyen annesi, Joseph’i gördükten sonra fikrini değiştirir ve onu affeder. Lakin annesi ve kasaba halkı Joseph’in iki çocuğunu bu kadar kolay kabullenemeyecektir.

Adi Adwan’ın yönetmenliğini yaptığı, 2013 İsrail yapımı bir film olan Arabani; Arapça ve İbranice karışımı bir dildir. İsrailli Araplar ve Dürziler bu dili kullanmaktadır. Genel olarak Dürzilik ise; Şiiliğin İsmailiye kolundan doğup, İslam dışı bir mezhep olarak kabul edilir. Dürzi inancına mensup kişilerin Müslümanlarla, Yahudilerle ve diğer dinlere mensup olanlarla evlenmeleri yasaktır. Doğan çocuklar Dürzi olarak kabul edilmemektedir. Joseph; dışlanacağını, babasının evine ve kasabaya bir daha ayak basamayacağını bile bile bu kuralı çiğnemiş ve Yahudi bir kadınla evlenmiştir. Karısından boşandıktan sonra bir gün 16 yaşındaki kızı Smader (Daniella Niddam) ve 14 yaşındaki oğlu Eli (Tom Kelrich) ile birlikte doğduğu kasabaya doğru yola çıkar. Eve geldiklerinde Joseph’in annesi Afifa (Zuhaira Sabbagh); torunları Smader ve Eli’yi evine kabul etmek istemez. Joseph’in annesine başka çaresinin olmadığını söylemesi ile Afifa sesini çıkarmaz ve bu durumu kabullenir. Çocukların hal, hareket ve giyim tarzlarından farklı bir kültürle yetiştirildiklerini gören Afifa, özellikle Smader’in kıyafetine ilk birkaç gün karışır ve onu göz hapsine alır. Çocuklar kasabanın çocuklarıyla tanışıp arkadaşlık kurarlar. Joseph de geride bırakmış olduğu eski sevgilisi Yusra’yı (Lucy Aharish) arar ve Yusra’nın yakın arkadaşı Sami (Mahmud Abu-Jazi) ile evlenmiş olduğunu öğrenir. Başta her şey yolunda gider. Ta ki Eli’nin arkadaşlarıyla bir şekilde aralarının açılması ve zaten gönülsüz geldiği kasabada öfkesini dışarı vurması; Smader’in kasabada yaşayan Samer (Shadi Marei) ile ilişkisi,Joseph’in Yusra’ya yaptığı ziyaretlerinin sıklaşması dedikoduları gün yüzüne çıkartır. Joseph’in annesinin Dürzi şapeline alınmaması ve evin duvarlarına yazılan tehdit yazıları fitili daha da çok ateşler.

arabani

Yönetmen kasabada kamerasını gençlere çeviriyor. Böylece gençlerin üzerinden, Afifa’yı tapınağa kabul etmeyen kasaba halkını yetiştirdiği nesil ile tanımaya çalışıyoruz. Gençlerin hareketlerindeki aşırılık, boş vermişlik, saygısız tavırlar ile sohbetlerinde seçtikleri yaş grubu için uygun olmayan konular… Bir yandan inancın insanlar üzerindeki pasifliğini gösterirken diğer yandan da din adamlarının ve kasaba halkının dini uygulayış biçimlerine bir eleştiri getiriyor. En önemlisi de çocukları konusunda Joseph’i uyarmaya gelen şeyhlerin kendi kasabasında yetişmiş olan, belki de kendilerinin yetiştirdiği çocuklardan bihaber olmaları filmin derdini ortaya koyduğu sahnelerden biri oluyor. Bulundukları coğrafya savaşın, şiddetin hüküm sürdüğü; gücü elinde bulunduran kişilerin gücünün yettiği kişilere isteklerini zorla kabul ettirmeye çalıştıkları bir yer. Filmde de kasabalıların kucak açmak yerine korkutmayı ve kovmayı tercih ettiklerini görüyoruz.

İnancına sıkı sıkı bağlı olan Afifa’nın dedikodulara sebebiyet verecek durumları hemen kabullenip oğlunu ve torunlarını kendi haline bırakması; Joseph’in olabilecekleri önceden görüp çocuklarını ciddi bir biçimde uyarmaması ve kendisinin de rahat davranması filmin gerçekçiliğini sorgulatıp, hikâyeye olan inancımızı sekteye uğratıyor. Sanki kendilerini kasabadan kovdurtmaya çalışıyor gibi bir izlenim bırakıyorlar. Sonuçta dünyanın neresinde olursak olalım, özellikle de büyük şehirlerden kendi sınırlarının dışına çıkmayan, belirli ilkelerle yaşamaya çalışan insanların bulunduğu küçük yerlere göç eden herkesin yaşayabileceği bir sıkıntı bu. İnsanlar bilmedikleri şey hakkında ön yargılı olurlar. Bu ön yargıları yıkmak için de mevcut duruma başkaldırmanın, isyan etmenin kimseye bir faydası yoktur.  Joseph’in ‘başka çaremiz yok’ diyerek çocuklarıyla geldiği kasabaya ‘bizi böyle kabul etsinler, kendi yaşam tarzımızdan taviz vermeyeceğiz’ tavırları kafalarda soru işaretine sebep oluyor.

Yönetmen birçok noktayı zayıf bırakmış. Örneğin; Joseph’in ayrıldığı Yahudi eşin varlığı çocukların telefonda konuştuğu bir sesten öteye gitmemesi ve kasabaya gelmelerinin sebebinin detaylandırılmaması  bu parçalanmış ailenin o kasabada kalmalarının zorunlu olup olmadığına karar vermemizi engelliyor. Film; bir çatışmanın, bir gerilimin sinyallerini ilk sahnelerde vermesine rağmen ilerleyen sahnelerde bu duyguyu devam ettiremiyor. Böylece film, ayakları yere sağlam basmayan bir finalle bitiveriyor.

2013 yılında Kudüs film festivalinde ödülle dönen ve İsrail’de çekilmiş ilk Dürzi filmi özelliğine sahip olan Arabani; 12 Eylül Cuma günü vizyona giriyor.

İyi seyirler.

 

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up