Bosphorus Film Lab’ın Direktörü İpek Tugay ile Festival Arkası

Manşet Röportajlar

Boğaziçi Film Festivali’nin endüstri bölümü Bosphorus Film Lab’ın direktörü İpek Tugay ile festival üzerine konuştuk.

Türk sinemasının dünyaya yelken açan isimleri arasında yer alan İpek Tugay, Toronto Uluslararası Film Festivali süresince düzenlenen “Turks at TIFF” programının 2015’te direktör yardımcılığını üstlenip, Nuri Bilge Ceylan‘ın son filmi Ahlat Ağacı’nda proje koordinatörü olarak görev almıştı. Adından söz ettiren projelerde yer alan Tugay, geçen yıl Elia Suleiman‘ın Cannes‘te ödül alan It Must Be Heaven filminin Türkiye ayağının yürütücü yapımcılığını da yapmıştı. Başarılı isim bu yılda Boğaziçi Kültür Sanat Vakfı tarafından 8. si düzenlenen Boğaziçi Film Festivali‘nin endüstri bölümü Bosphorus Film Lab‘ın direktörlüğünü üstlendi. Festival heyecanının sürdüğü bugünlerde festivalin arka yüzünde yaşananları ve merak edilenleri İpek Tugay ile konuştuk. Keyifli okumlar.

Work in Progress ve First Cut Lab’e filmden videolarla katılmak gerekirken Pitching Platformu’na yalnızca proje halindeki filmler katılıyor. Bu bağlamda bu üç yarışma arasında film seçerken en çok zorlandığınız hangisi?/ Sizin gözünüzde bir proje açısından bu üç atölyeden hangisine katılmak daha avantajlı?

Bu yıl sadece pitching platformuna 95 proje başvurdu. Bu projeleri değerlendirirken hayli zorlandık çünkü çok değerli yaratıcıların çok güzel projeleri vardı bizimse maksimum sadece 12 projeye yer verme olanağımız vardı. Kağıt üzerinde okuduğumuz, fikir ve taslak aşamada bir şeyi değerlendirirken aslında yaratıcıların hayal dünyasına ortak oluyoruz, onlar gibi düşünüp, onlar gibi bakmaya ve anlamaya özen gösteriyoruz. Work in progress ve First Cut Lab’de daha somut bir eser izliyoruz ve değerlendiriyoruz.

Bu platform daha avantajlıdır diyemeyeceğim çünkü her platform projenin ihtiyacına göre farklı şeyler sunuyor. Work in Progress’de filmden kesitleri izliyoruz, First Cut Lab’de ise çekimleri tamamlanmış filmleri kaba kurguları üzerinden değerlendiriyoruz. Pitching’de ise daha fikir, yazım, senaryo aşamasında olan projeleri değerlendiriyoruz. Burada önemli olan yapımcının ve yönetmenin iyi bir stratejisi olması. Hangi aşamada nerelerden hangi desteklerin isteneceği konusunda gerçekçi bir yol haritalarının olması. Her üç bölüm de bu anlamda projenin sürecindeki farklı adımlarda katkı sağlayabilir. 

Üç ayrı yarışmanın jürileri hangi kriterlere göre seçiliyor?

First Cut Lab aslında bir yarışma değil. Bir kurgu atölyesi. Dünya’nın bir çok yerinde festivallerle işbirliği ile yapılıyor. Türkiye’de de bir tek Bosphorus Film Lab ile organize ediliyor. Buradaki danışma kurulu First Cut Lab’ın kendi danışmanlarından ve eğitmenlerinden oluşuyor. Pitching’de projeler henüz fikir, senaryo aşamasında olduğu için proje geliştirme marketi direktörleri, fon yöneticileri, yapımcılar ve proje geliştirme uzmanlarını projeleri dinlemeye davet ediyoruz.

Çekilmemiş ve yalnızca proje olarak size gelen ve hem sizin hem de jürilerin son halinin nasıl olacağını bilmeden bir filme güvenerek ödül vermelerinin varsa avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Seçtiğimiz her projeye güvenerek ve inanarak platformda yer veriyoruz. Tabii ki istisnalar oluyor. Proje gerekli finansmanı sağlayana kadar çekilemiyor. Bu bazen finans planı ve zamanlamada belirtilenden daha uzun bir süreç oluyor. Bazen hiç çekilemiyor. Bu durumda platforma seçerken elediğimiz bir projenin de hakkı yenmiş oluyor. Ama bu bir risk ve her platformda aynı risk ne yazık ki var. Seçilen projelerin hepsi alanında profesyonel bir jüri tarafından her noktasına değinilerek değerlendiriliyor. Mantık çerçevesinde kurulmuş bir jüri ile bütün dezavantajların da aslında önüne geçmek mümkün. Avantajları ise; ne olursa olsun proje sahibi pitching’lerde bir fikir pazarlıyor. Bu fikri anlatırken kendi de bazen yöneltilen sorulardan besleniyor, dolayısıyla projesi de besleniyor ve yaratıcının aklında yeni kapılar açabiliyor. Film çekildiğinde kağıt üzerinde anlatılmak istenenden çok daha katmanlı bir hikaye anlatımı görebiliyoruz.

Pandemi sebebiyle festivale ve yarışmalara/Bosphorus Film Lab’e katılım olumsuz etkilendi mi?

Aslında pandemi döneminde evlere kapanıldığı için bir çok kişinin verimli bir yaratım sürecine girdiğini duydum. Bu durum bizim başvurularımıza da yansıdı. Pitching platformu başvurularında çok fazla yeni hiç duymadığımız işler gördük. Work in Progress için tabii daha sancılı bir süreçti. Proje sahipleri sete giremediği ve çekim yapamadığı için work in progress’deki başvuru sayılarında bir düşüş gördük.

Projelerin sunumlarını dijital ortamda yapıyor olması onları için bir dezavantaj mı?

Biz dijital ortamda yapılacak olan sunumlar da finalistlerin kendilerini sahnede hissedebilecekleri bir ortam yarattık. Canlı olarak bir odada anlık sunumlarla ilerleme kararı aldık. Daha önceden kaydedilerek yapılan sunumlarda pitching platformunun anlık reflekslerinin, anlatımların değiştiğine inanıyorum. Bizim oluşturduğumuz formatta dijital ortamda yapılıyor olmasının çok da farklı olmayacağını düşünüyoruz. Tabii teknik olarak öngörülemeyen ufak pürüzlerin olma ihtimali olabilir. En büyük dezavantaj bu olabilir.

Film festivallerindeki endüstri bölümleri sektöre nasıl katkı sağlıyor?

Film festivallerinde bitmiş filmler yarışırken endüstri bölümünde de aslında bir kaç sene sonra burada izleyeceğimiz güzel hikayelerin tohumları atılıyor. Projeler evrensellik kazanıyor, geliştiriliyor, mentorluk alıyor. Endüstri bölümlerinin yaratıcılara farklı bir kapı açarak, perspektif kazandırdığına inanıyorum.

Film festivalleri kapsamındaki pitching etkinlikleri/film forumlar ya da film festivallerindeki film etkinlikleri filmleri uluslararası pazara taşımakta ne kadar etkili?

Bu endüstrinin bölümünün uluslararası görünürlülüğüne göre değişir. Platformda desteklenen filmler Türkiye dışında festivallerde görünürlülük elde ettikçe aslında destekleyen platformun da bilinirliliği artıyor. Çıkan projeler platformun çok güzel bir yansıması oluyor. Tabii bu daha çok uluslararası konuğun Türkiye’ye gelip daha projeler geliştirme aşamasındayken onları keşfetme ve takip etme isteğini tetikliyor. Bu anlamda Bosphorus Film Lab kendini kanıtlamış ve uluslararası film endüstrisinin içinde görünürlülüğü olan bir platform.

Festivalleri filmler açısından bir ticaret alanı olarak görüyor musunuz?

Tabii ki. Bir çok dağıtıma giren yada girmeyen film izleyici ile buluşuyor. Sevilen filmler hakkında yazılıyor, çiziliyor böylelikle filmin pazarlaması yapılıyor. Hem de yönetmenin ve yapımcının hiç para harcamasına gerek kalmadan. Bu filmin yoksa bir dağıtımcı bulmasına ön ayak oluyor. Filmlerin, yeteneklerin keşfedilmesini sağlıyor. Aynı zamanda yönetmenin bir sonraki filmi için izleyici kitlesi yaratılırken, sonraki filmleri için olası ortaklıklar kuruluyor, tanışmalar gerçekleşiyor.

Dijital film izleme platformlarıyla insanların film izleme alışkanlıkları değişti. Bunun arthouse sinema açısından etkisi nasıl oluyor?

Öncelikle belirtmek isterim ki; arthouse film izleyicileri sinemada film izlemeyi, hem görsel hem işitsel olarak yüksek standartlarda filmin içine girmeyi seven ve filmin duygusunu kolektif bir biçimde yaşamayı isteyen bir kitle bence. Fakat dijital platformların çoğalması ve daha kullanılır hale gelmesi ile arthouse sinemanın daha çok insana erişilebilir olduğuna, daha fazla bağımsız filmin görünürlülük kazanıp, bu platformlarda yer edindiğini fark ediyoruz. Dijital platformların uzun vadede hem maddi hem manevi olarak bağımsız sinemaya büyük katkı sağlayacağına inanıyorum.

Bosphorus Film Lab’ın sektöre adım atmak isteyen yönetmenler için sunduğu en önemli avantaj nedir?

Bosphorus Film Lab’de bir sürü konuğumuz oluyor. Özellikle sektöre yeni adım atanlar için network gerçekten çok önemli. Kendi bilinirliliklerini oluştururken, kurumları, kişileri de tanımaları gerekiyor. Burada bunu yapabilecekleri bir alan sağlıyoruz. Etkinliklerde alanında uzman kişilerle sektör dinamiklerini konuşuyor, tartışıyoruz. Bunların hepsinin sektöre adım atmak isteyenler için bir ışık olduğuna inanıyoruz.

Bosphorus Film Lab’ı diğer yarışmalardan ayırt eden en önemli özellik nedir? Daha önce sizden ödül alıp uluslararası arenada başarıları olan filmler var mı?

Bu zamana kadar Bosphorus Film Lab’den yolu geçen proje sahiplerinden pek çok güzel geri dönüşler alındı. Bosphorus Film Lab’de TRT ortak yapım ödülü alan tüm projeler tamamlandı. Bu gerçekten çok umut verici bir katkı. İlk seneden bu yana ödül alıp uluslararası başarı elde eden filmler arasında Mahmut Fazıl Coşkun’un Venedik Film Festivali’nin Orrizonti bölümünde dünya prömiyerini yapan Anons, 26. Saraybosna Film Festivali’nde dünya prömiyerini yapan Fatih Özcan’ın Mavzer filmi, aralarında Zurich Film Festivali’nin de bulunduğu birçok festivalde gösterilen, Amerika’da Chelsea Film Festivali’nden 6 ödülle dönen Eylem Kaftan’ın filmi Kovan, work in progress kategorisinde yarışan ve ödül alan 68. Berlinale Film Festivali’nin Generations bölümünde dünya prömiyerini yapan Güvercin filmi var. Geçtiğimiz yıl Bosphorus Film Lab kapsamında ilki yapılan First Cut Lab’e seçilen Ferit Karahan’ın Okul Tıraşı projesi ise daha sonra Karlovy Vary Film Festivali’nde düzenlenen First Cut Lab Plus’a seçilerek uluslararası üç şirketin ortaklığı ile verilen pazarlama servisleri ödülünü aldı. Aynı zamanda burada uluslararası sektör profesyonelleri ile buluşma fırsatı yakalayan tüm projeler devamında projenin ihtiyaçları doğrultusunda işbirlikleri gerçekleştiriyorlar. 

Yorumlar

 
Sinefesto 2011 yılında kurulan, Türkiye'nin en güncel sinema haber sitesidir.

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up