Bizimle İletişime Geçin

Serbest Kürsü

Anılardır Ayakta Tutan

Gülay Kurt, vizyondaki Criminal’i değerlendirdi.

Yayınlandı

tarihinde

Gülay Kurt yazdı…

İnsan beyni ruhun bedendeki şekil almış halidir desek abartmış olur muyum bilmem ama -psikiyatristlerin işine burnunu sokmak gibi olmasın bu arada- şimdiye kadar edindiğimiz bulgu ve gözlemler bu şekilde hissettiriyor. Yalnız makinelerle hayatına devam etme biçiminin yaşamdan sayılmadığını, adına da “bitkisel hayat” denilen hayat ise zaten adı üzerinde bitki gibi bir hayattır ve çok uzun sürmez bir süre sonra o da son bulur. Çünkü beynin idare ed(e)mediği makinelerle devam ettirilen bir yaşam sürecini insan bedeni kabul etmez.

Criminal

Beyin aslında bir anılar deposudur. Snaps denilen odacıklarda bu anılar saklanır ve yeri geldiğinde bu bilgiler kullanır. Kullanmadığı zamanda ise bu odacıklar büzüşür küçücük olur ve biz bu anıları unuttuğumuzu düşünürüz. Aslında evrende hiçbir şey yok olmaz sadece başka bir şeye dönüşür. Anılar da yok olmaz bir köşede durur ve bir gün hatırlanmayı bekler. Sonra o anılarla ilgili herhangi bir şey gördüğümüzde “aaa ben bunu bir yerden hatırlıyorum” deyiveririz. Hatırlayamayınca sinirleniriz hatta. Dilimizin ucuna gelmesi için zorlarız da zorlarız beynimizi. Çünkü bazı anılar çok derindedir çıkarması zaman alır. Daha fazla düşünmek, deşmek gerekir. O küçücük organ neler biriktirir yıllarca hiç düşündünüz mü?

Criminal

Önce bilinçaltımız oluştu sonra bilinç üstlerimiz. Öğrendik de öğrendik. Sonra öğrendiklerimizi paylaşmak ve uygulamak istedik yoksa neye yarayacaktı bütün bu yaşananlar. Hani Zuhal Olcay’ın bir şarkısı vardır ve tam da bu yazdıklarımı özetler; “zaten ben bunları anı olsun diye yaşadım”. İşte yaşadığımız her an da birer anı olup snaps hücresinde hayatını devam ettirir bir anlamda. Peki bu anılar biz ölünce ne oluyor, nereye gidiyor, ruhumuzla birlikte öbür dünyaya mı taşınıyor, bize şahitlik etmek için ki bizim inancımıza göre yaşadığımız her şey sağ ve sol omzumdaki melekler tarafından kaydediliyor. İşte bu konuda sınır tanımayan bilim adamları insan beyninin yaşadığı her şeyin aktarılabileceği tezini ispatlayan bir dizi araştırmalar yapıyorlar. Bu konularda bilim adamlarının beyin aktarımı üzerine çok araştırmalar yaptığından haberdarız ama bu konuda ne derece ilerlediklerini galiba en çok Hollywood filmlerinden öğreniyoruz! Ne zamanki beynin gizemlerini anlatan bir Hollywood filmi izlesem “hmm demek ki bir şeyler olmuş ki bunun filmini yapıyorlar” demeden kendimi alamam. İşte yeni vizyona giren “Suç/lu- Criminal” sinema filmi bu konuda ipuçları içeriyor.

Criminal

Filmde; çok gizli bilgilere sahip bir CIA ajanı gene dünyayı ele geçirmeye çalışan -Allah’tan bu sefer Müslüman değil- mevcut düzeni yerle bir edip kendi adalet! sistemini kurmak isteyen bir deli terörist tarafından işkence edilip öldürülür. Ama tüm işkencelere rağmen ajan bilgileri düşmana vermez ve sırlarıyla birlikte ölür. Bu çok önemli ajan devre dışı kalınca, onun hafızasındaki bilgileri bir başkasının beynine naklederek öğrenme fikri gelişir CIA tarafından ki zaten bir bilim adamı ve büyük bir laboratuar bu konuda epey ilerlemiştir. Ama insan üzerinde henüz deney yapmamışlardır. Bu denek ise bir hapishanede şiddet uygulama suçundan hükümlü olup beyninin ön lobu küçükken geçirdiği bir kaza sonucu –bu kaza da üvey babasının çocuğu yere fırlatıp beyninin ön lobunun hasar görmesine ve bu yüzden empati yeteneğini kaybedip anlamsız bir şekilde şiddete başvurmasına sebep olmuş çok trajik bir olaydır- bir çok suça batmış ömrünün yarısından fazlasını hapishanede geçirmiş çok tehlikeli bir suçludur. Bu hükümlünün seçilmesinin en büyük sebebi ise beyninin ön lobunun hiç çalışmaması sebebi ile algılama, doğruyu ve yanlışı ayırt etme yeteneğinin bulunmamasıdır. Hem bu tıbbı gerekçeler hem de ölmüş ajandan nakil yapılacak bilgilerin işine yaramayacağı tahmin edilen en uygun denek de o’dur. Empati duygusu sıfır olan ve hiçbir şey hissetmeyen yarı hayvan gibi olan bu hükümlü-suçlu- o çok kıymetli bilgilerle ne yapacaktır, tehlikeli görevi yerine getirebilecek midir?   Dünyayı katletmeye çalışan bir delinin hakkından başka bir deli gelecek midir!!!Bu sorunun cevabını film boyunca hayretler içinde kalarak izliyoruz.

Criminal

Keşke erken ölen iyi insanların anıları, böyle kötü ve suçlu insanlara nakil yapılsa da filmdeki gibi iyi bir insan olabilseler. Bu belki gelecekte mümkün olacak belki de olmayacak ama şu kesin ki insan kötü doğmaz sonradan kötü olur. Bu suçlu adam (Kevin Costner) eğer küçükken bu kazayı geçirmeseydi büyük ihtimalle böyle bir suçlu olmayacaktı. Gerçek dünyamızda ise bu şekilde fiziksel olmasa da psikolojik travma geçirip suçlu olmuş binlerce insan aramızda dolaşıyor. Onların beynine filmdeki gibi belki iyi anılar nakletmeyebiliriz; ama suçlu kişiler oluşmaması için beynin kimyasını olumlu yönde değiştiren güzel telkinler yapabiliriz. Kim bilir….

Criminal

“Criminal- Suçlu” sinema filmi bir FBI klişesi gibi görünse de insan beyninin aslında iyi kodlamalarla iyi bir insan olabileceğini gösterebilmesi açısından kurgusu iyi tasarlanmış bir film. Film aksiyon sahneleri ile esas konusunun biraz dışına çıksa da biz almamız gereken mesajı aldık. Öyle ki iyi anılar biriktirelim, belki bir gün başkasına da lazım olur diye şimdiden bir iyi anı kumbarası dahi oluşturabiliriz…

Okumaya Devam Et
Sponsorlu İçerik
Yorum Yapmak İçin Tıkla

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Eleştiri

Eleştiri: Dünyanın Tüm Rüzgarları

Havvanur Korkut değerlendirdi.

Yayınlandı

tarihinde

tarafından

Yönetmen Michel Toesca’nın hazırlayıp yönettiği belgesel filmi “Dünyanın Tüm Rüzgârları” 71. Cannes Film Festivali’nin özel gösteriminde yer alarak dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştı.

Dünya genelinde savaş ve zulümden kaçan insanların sayısı gün geçtikçe artarken, bu durum karşısında dünyanın göç alan hangi ülkesine giderseniz gidin, hepsinde benzer tepkilerle karşılaşırsınız. Genel olarak mültecilere veya sığınma taleplerine karşı olumlu/olumsuz, haklı/haksız düşünceler her yerde benzer şekilde karşımıza çıkıyor.

Her 110 kişiden 1’inin mülteci konumunda olduğu günümüzde, “DünyanınTüm Rüzgârları” belgeseli bu düşünceleri yakın bir gözlemle seyirciye aktarmaya çalışmış.

Avrupa’daki “mülteci krizi” sırasında İtalya-Fransa sınırları arasında kalan Roya Vadisi her ay binlerce göçmenin daha iyi bir yaşam umuduyla Fransa’ya gidebilmeleri için ortak bir yol haline gelmiştir. Yaşamını çiftçilik yaparak sürdüren Cedric Herrou ise Fransa-İtalya sınırındaki civar köylerden birinde yaşamaktadır. Cedric, gördüğü bu durum üzerine Fransa’dan sığınma talebi almak için yola çıkan bu mültecilere evini açmaya karar verir, onlara sınırdan geçmeleri için yardım etmeye başlar. Evinin arka bahçesini barınağa dönüştüren Cedric, mülteci krizinin ilk günlerinden bu yana göçmenleri evinde ağırlamakta ve göçmen ailelerin Fransa’da sığınma talebinde bulunmalarını imkânsızlaştıran göçmen politikalarına dostlarının ve gönüllülerin de yardımıyla meydan okumaktadır.

Belgesel yönetmeni Michel Toesca, kendi özgürlüğünü tehlikeye atmasına rağmen göçmenlerin hakları için yerel polisler ve görevlilere karşı bir direnç gösteren bu gencin üç yılını belgeliyor.

Fransa’nın güneydoğusundaki yerel yasa uygulamalarıyla mücadele eden Cedric Herrou’nun ve diğer aktivistlerin çalışmalarına yoğunlaşan belgesel, mültecilerden ziyade mültecilere yardım edenlere odaklanmayı tercih etmiş. Toesca, mültecilerin karşılaştığı zorlukları izlemeye alıştığımız belgesellerden ayrı olarak, izleyicilere farklı bir bakış açısı sunuyor.

Yaklaşık üç yıl boyunca Cedric Herrou’nun macerasını eski bir DV kamera ile adım adım takip eden Michel Toesca, adeta bir macera filminin içerisindeymiş gibi hissettiren bu hikâyeyi başarılı bir şekilde seyirciye aktarıyor.

Filmin yönetmeni Michel Toesca verdiği bir röportajda Cedric Herrou ile çalışmaya nasıl başladığını şöyle anlatıyor: “Cedric’le bir süre önce tanışmıştık ve bir gün bana mültecilere yardım ettiğini söyledi. Üç ay süren yoğun çekimler sırasında asla vazgeçmeyen tek kişi oydu. Bu yüzden filmdeki ana karakter oldu. Cedric’e karşı hissettiğim yakınlık ve arkadaşlık, olayın ciddiyetine rağmen, olaya yaklaşmamı ve sevinç anlarını çekmeme yardımcı oldu.” Toesca aynı röportajda filmini “politik haklarla ilgili bir film, insanlık için merkezi bir soru” olarak tanımlıyor.

Fransa yönetiminin mültecilere yönelik değişen politikaları insanlara sınırdan geçmeleri için yardım eden, yol gösterici bir rehber haline gelen Herrou’yu bir yardımseverden aktiviste dönüştürmüş.

Michel Toesca, Cedric ile kendisini ise “Her zaman kendimizi belirli bir duruma tepki gösteren birer vatandaş olarak gördük, hiçbir zaman aktivist olarak görmedik.” diyerek tanımlıyor. Filmini bir direniş eylemi olarak gören yönetmen, bu durumlarda sinemanın önemli bir rol oynadığını da belirtiyor.

“Dünyanın Tüm Rüzgârları” 6. Uluslararası Boğaziçi Film Festivali’nin “Uzun Yürüyüş” bölümünde Türkiyeli sinemaseverlerle buluşacak. Belgesel türünü seven ve takip edenlerin bu belgeseli kaçırmamasını tavsiye ediyoruz…

Havvanur Korkut
havvanur@sinefesto.com

Okumaya Devam Et

Eleştiri

Eleştiri: First Man

Beyza Bolat değerlendirdi.

Yayınlandı

tarihinde

tarafından

“İlk Adımı Senin İçin Atıyorum Kızım”

Venedik Film Festivali’nin açılışını gerçekleştiren Damien Chazelle imzalı First Man oldukça iddialı bir şekilde bu yılın merakla beklenen filmleri arasına girmeyi başardı. Ryan Gosling ve Claire Foy’un başrollerini paylaştıkları film, 1969 yılında Neil Armstrong’un aya adım atmasıyla sonuçlanan Apollo 11 görevini ve Armstrong’un görev süresince yaşadıklarını merkeze alıyor.

2016 yılında La La Land filmiyle Oscar ödülünü kazanan en genç yönetmen sıfatını alan Chazelle, artık Oscar’ın bir tekerrürden ibaret olmadığını da herkese göstermiş oldu.

Gelgelelim yönetmenin son filmi de onun bu yenilikçi tavrını beyaz perdede de görmemizi sağladı. Whiplash ve La La Land filmleriyle müzikal birikimini güçlü bir şekilde dışarıya yansıtan yönetmen, ilginç bir deneyime imza atarak astronot Neil Armstrong’un hayatını konu alan bir filmle karşımıza çıktı.

Amerika’nın ikinci dünya savaşından sonra gözlerini uzaya dikmesiyle başlayan maceranın ekseninde, sade bir hikaye sunuyor aslında film bizlere. Dönemin şartları dolayısıyla uzay konusunda rakip tanımayan Rusların karşısında pençelerini çıkartan ve bununla da kalmayıp onlarca astronotun ölümüne neden olan Amerika’nın başarısını izlemekten çok, bir babanın evlat acısının onu kilometrelerce uzaklıktaki farklı bir gezegene götürüşüne tanıklık ettik filmde.

Chazelle’in sinema dilinde gerilim ve hız temalarının ön planda olduğu çok açık. Whiplash filmi buna en net örneklerden birisidir aslında; bir öğretmen ve bir öğrenci arasındaki iletişimi bizlere parmak ısırtacak şekilde izleten yönetmen, milyonlarca insanı aynı anda ekrana kilitleyen bir hadisenin filmini çekmesiyle de sinemaseverlerin beklentisini yükseltti. Beklentiler yükseldi güzel ama, tatmin etmedi.

Detayların yoğunlukta olduğu ve sahne hızının uzay filmlerine kıyasla daha tempolu oluşu seyirciye nefes aldırma şansı bırakmasa da, önceki filmlerinde yakalamış olduğu bu başarılı tarzı First Man için uygulamayı ihmal etmemiş genç yönetmen.

Kızının acısıyla baş başa kalan ve oldukça içine kapanık görünen karakterimizin aya yolculuğu ve duygusal yolculuğu arasında paralel ilişkiler kurulmuş olsa da, Ryan Gosling’in bunu tam olarak seyirciye yansıtamamış olması filmin ritmini ciddi anlamda etkilemiş. Ne var ki film içerisinde onun bu eksikliğini kapatabilecek başka bir oyuncu bulundurmayı da tercih etmemiş yönetmen. Neil’in ilk eşi Janet’e hayat veren Claire Foy’un yeteneklerinden daha fazla yararlanılabilecekken kadın figürünün ikinci planda bırakılması, birbirinden kopuk karakter topluluğunun göz önüne serilmesine neden olmuş filmde.

Chazelle’in provokasyondan uzak sade bir şekilde ele aldığı hikaye, karakterin iç dünyasına yoğunlaşan temalarla süslenmiş. Hareketli kamera teknikleri çoğu zaman baş döndüren bir unsura dönüşse de başarılı bir şekilde hikayenin anlatım biçimini desteklemiş. Gittikçe yükselen ritim, kahramanımızın karşılaştığı zorluklarla aynı düzlem içerisinde yer aldığı için yapısını sağlam bir şekilde oturtmayı da başarmış.

Neil, karşılaştığı engellerin yansımalarıyla sarsıntılı bir dönüşüm geçirmek zorunda kalan yalnız bir adam. Öyle ki, yaptığı işe engel olabilecek nitelikte görülen her şey ona hem yara hem de ilaç oldu. Kızının acısıyla başlayan hikaye onu zorlu bir mücadelenin içerisine çekerek kilometrelerce sürükledi ve bir acıyı başarıya dönüştürdü.

Herkesin beklediği nitelikte bir film olmadığı çok açık; fakat Chazelle’in yapmaya çalıştığı şey, standart bir kahramanlık hikayesinden çok Armstrong’un yaşadığı insani durumlara ışık tutmaktı. Bunu başardı mı? Ryan Gosling sayesinde kahramanın karakterine gölge düşürülmüş olsa da, hikayenin başlangıç ve bitiş noktalarının derli toplu bir şekilde seyirciye aktarıldığını düşünüyorum..

Müzik konusunda cüretkar davranarak güçlü bir senkronizasyon tutturan yönetmen, Whiplash ve La La Land filmlerinin Oscar ödüllü bestecisi Justin Hurwitz ile ayrılmaz ikili olmuş durumda. Biz de bu durumdan hayli memnunuz tabi.

Velhasıl, Damien Chazelle’in ‘farklı bir şeyler denemek’ konusundaki çabasına da herhangi bir başarısızlık damgası vurulacağını sanmıyorum. Filmin hikayesini sade tutarak daha çok ritim ve görüntü konusuna yoğunlaşan yönetmenin, müzikal anlamda bir birikimin verdiği tecrübeyle bu işin üstesinden geldiğini düşünüyorum.

First Man bu yıl Oscar’da ‘En iyi Film’ dahil olmak üzere ‘En İyi Yönetmen’, ‘En İyi Erkek Oyuncu’ ve ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’ gibi adaylıklarıyla da Oscar’ın en dikkat çeken yapımlarından birisi olmayı çoktan başardı.

Beyza Bolat

beyza@sinefesto.com

Okumaya Devam Et

Eleştiri

Eleştiri: İnanılmaz Aile 2

Beyza Bolat değerlendirdi.

Yayınlandı

tarihinde

tarafından

Ebeveynlik zor olabilir; fakat bu filmde çocuk olmak da çok zor!

Tomorrowland, Görevimiz Tehlike 4 gibi filmlerin Oscar’lı yönetmeni Brad Bird, Ratatuy, Demir Adam ve İnanılmaz Aile gibi animasyon filmleriyle karşımıza çıkmıştı. Bird, 14 yıl sonra ‘İnanılmaz Aile’nin devam filmiyle animasyon dünyasına geri dönmüş oldu. Pixar ve Walt Disney işbirliğiyle ortaya çıkan ilk film, 2004 yılında büyük bir ilgi toplamıştı. Sinemaseverlerin dört gözle bekledikleri ‘İnanılmaz Aile 2’ ise bu Çarşamba seyirciyle buluşuyor.

2004 yılında vizyona giren ‘İnanılmaz Aile’ filmi, 90’lı yıllarda doğmuş olan çoğu kişinin belki de sinemada izledikleri ilk film olma niteliğine sahip. Öyle ki senelerce insanların ağızlarına takılan replikleriyle de kendisini hiç unutturmadı. Bu yönüyle bizlere ‘Kayıp Balık Nemo’ hissiyatını veren filmin devam halkası ise sinemaseverleri tatmin edecek durumda diyebiliriz.

Kısaca ilk filmin hikayesinden bahsedecek olursak, dünyaca ünlü süper kahraman Bob Parr, yaşadığı talihsizlikler yüzünden süper kahramanlık macerasına ara vermek zorunda kalır. Bu sırada aşık olduğu kadın (Lastik kız) ile evlenir. Artık süper kahramanlıktan emekliye ayrılan Bob, bir süre sonra bu sıradan yaşam düzenine de alışamaz. Hal böyleyken süper kahramanlığına dönmek için gelen teklif onu heyecanlandırır ve büyük bir maceranın içerisine atılır. Gizli bir adada başladığı görevi ona geçmişini, aile hayatını ve kahramanlığını hatırlatır.

İşte ‘İnanılmaz Aile’ de burada ortaya çıkıyor. Evin güçlü babası Bob, her şeyi idare eden lastik anne Holly, ergenlik çağlarında olan ve görünmezlik süper gücüne sahip kızları Violet, hiperaktifliği ve kendini beğenmiş tavırlarıyla herkesi kendisine güldüren Dash, ailenin en küçük bireyi olan ve finalde onun da süper güçlerini öğrendiğimiz bebek Jack-Jack, inanılmaz bir aile olmanın kurallarını eğlenceli bir şekilde seyirciye aktarıyor.

Serinin devam halkasına birinci filmde bıraktığımız final sahnesiyle devam edildiğini görüyoruz. Aynı zaman diliminden seyir eden filmin günümüz eleştirileri de bu nedenle biraz kafa karıştırıcı hale geliyor. İlk filmin finalinde bizimkilerin karşısına çıkan ve aralarında büyük bir çarpışma olacağına inandığımız ‘Kazıcı’ karakterini filmde çok az görüyoruz. Aslında kazıcı karakteri bizimkilerin bir nevi ‘kanuna uygun davranmadıklarını’ göstermek ve yakalanmalarını sağlamak için konulmuş bir figür haline getirilmiş.

Süper kahramanlığa alıştık derken hem evlerini hem de işlerini kaybeden Bob ve Holly, çocuklarının gelecekleri için ellerinden gelen her şeyi yapmaya karar verirler. Bu sırada ortaya çıkan zengin bir iş adamı ve mucit kız kardeşinin teklifi bizimkilerin kafasını oldukça karıştırır. Dağılmış bir hayatı toparlamaya mı yoksa lüks içinde bir hayatı yaşamayı mı seçecekleri konusundaki tartışmalar ikincisinde karar kılmalarıyla sonuçlanır fakat dengeler biraz değişecektir. Kahramanlık denilince ilk sıranın kendisinde olması gerektiğini düşünen Bob, bu sefer “popüler kahramanlık” fırsatını eşine kaptırıyor. Holly’nin ailesinden uzak kalması, Bob’un çocuklara dadılık yapması gibi meseleler işleri daha da esprili bir hale getirerek ilk filmden gördüğümüz hikayenin tersini sunuyor bizlere.

Annelik vazifesini zaten tartışılmayacak bir boyuta çıkaran Holly, film içerisinde bolca ikilimde kalıyor. Çocukları kocasına emanet ederken ki yaşadığı tereddüdü, görev yüzünden defalarca kararsızlık yaşamasının sebebini de açıklıyor dolayısıyla. Holly süper kahramanlık ve annelik arasında yoğun çatışmalar yaşarken; bizler onun zorlu mücadelesine hayranlıkla tanıklık ediyoruz.

Bu sırada Bob’un ailesine ne kadar düşkün olduğunu da görmüş oluyoruz tabi. Ergen bir kızı, yerinde durmayan yaramaz bir oğlanı ve çeşitli süper güçlerini nasıl kullanacağını bilmeyen bir bebeği çok iyi idare ettiğini söyleyebiliriz. Aile olmanın temel noktalarını sindirerek öğrenirken, başlardaki kıskançlığı daha sonra anlayışlı bir baba haline getiriyor onu.

Çocukları unutmak mümkün değil tabi. Hikayede en büyük görev onlara düşüyor çünkü. Erkek arkadaşıyla yaşadığı sorunlar yanı sıra annesinin yanında olamayışı Violet’e zor zamanlar yaşatsa da, kardeşi Dash ile birlikte büyük bir kurtarma operasyonu planlıyorlar. Ebeveynlerini kurtarma derdine giren çocuklar, henüz güçlerinin kontrolüne sahip olamadığı küçük kardeşlerini idare etmekte biraz zorlanmış olabilirler.

Kadın – erkek eşitliğine dair vurgu yapılan sahneler, teknoloji eleştirileri, süper kahramanların özgürlüğüne kavuşmasının nedenleri, filmde göze çarpan meselelerdendi.

Bizim için bu aileyi ‘inanılmaz’ yapan neden ise: birbirlerini tamamlamaları. Değişen dengeler ve çatışmalar bile aralarındaki bağlılığı yıkmaya yetmiyor.

Bol esprili film bizlere yüksek seyir keyfi vadediyor. Yoğun hikaye malzemesine sahip filmin devamının (daha erken) gelmesi için temennilerimizi de dile getirmemek olmaz. Umarım siz de sinema salonlarından mutlu ayrılırsınız.

Beyza Bolat

beyza@sinefesto.com

Okumaya Devam Et
Sponsorlu İçerik

Popüler