12 Eylül’ü Anlatan Filmler

Liste

Hazırlayan: Nihal Reyhan

Sen türkülerini söyle

SEN TÜRKÜLERİNİ SÖYLE (1986)

Başrollerini Kadir İnanır ile Sibel Turnagöl’ün paylaştığı 1986 yapımı filmin yönetmeni Şerif Gören.

12 Eylül öncesi olaylara karışmış Hayri’nin yedi yıl hapis yattıktan sonra dışarı çıktığında, geride bıraktığı ailesi ve en yakın arkadaşlarında gördüğü değişimi konu alıyor.

SES      (1986)

12 Eylül’de gözaltına alınıp sorgulanan, olayın üzerinden hayli zaman geçmesine karşın sorgulamanın etkilerini üzerinden atamayan bir gencin öyküsünü anlatan filmin başrollerinde Tarık Akan ve Nur Sürer’i izliyoruz. Bir sahil kasabasına gelen genç adam kimseyle konuşmaz, gizemli tavırlarıyla kısa sürede dikkati çeker. Altı yıl cezaevinde kalan ve işkence nedeniyle bir kolu sakat olan bu adam, çok içine kapanıktır, adeta kendine has tek kişilik bir dünya kurmuş ve onun içinde yaşıyor gibidir. Adam, annesiyle birlikte oraya tatile gelen Sermin adında genç bir kızın ilgisiyle karşılaşır. Bu ilgi zamanla karşılıklı bir aşka dönüşür. Ancak, adam bir gün bir ses duyar. Sesin sahibi kendisine gözlerini bağlayıp, işkence yapan, kolunu sakatlayan celladın sesidir. Adamı yakalar ve hesaplaşma başlar.

SİS      (1988)

“Sis var, insanları ezen bir şey var, ama ne? Bunun sistem olduğu sonra ortaya çıkacak.” Yıllar sonra filmini bu cümlelerle anlatan Livaneli bu filmle 1980 öncesine çeviriyor kamerasını.

Yönetmen, kardeş kavgasını mecazi olarak değil, farklı görüşlere sahip iki kardeş üzerinden anlatırken darbe öncesi dönemde, riskli kararlar vermemek için hakimliği bırakıp avukatlık yapan Ali Fırat’ın mesleki kaçışını da gözler önüne seriyor.

PRENSES (1987) 12 eylül ile ilgili görsel sonucu

PRENSES (1987)

Aslında Prenses, askeri darbe ile yüzleşmekten çok 1980 öncesi sol harekete göz atar. Film, devrimci bir militan olan Tarık ile uçarı fotoğrafçı Selim ve onların arasında kalan Nevres’in 12 Eylül öncesi yaşamlarını konu alır.

DİKENLİ YOL ile ilgili görsel sonucu

DİKENLİ YOL (1986)

Dikenli Yol, başrollerini Kadir İnanır ve Hülya Koçyiğit’in paylaştığı, 1986 yapımı Zeki bir Alasya filmi.

12 Eylül öncesi siyasi olaylara karışan ve bu yüzden abisinin ölümüne neden olan Hüseyin’in büyük şehre gidiş öyküsünü konu alıyor.

Zincirbozan

ZİNCİRBOZAN     (2007)

Gazeteci Abdi İpekçi suikastı ile başlayarak, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesine kadar tırmanan terör olaylarını, bu olaylarla başa çıkmaya çalışan siyaseti, ordunun yönetime el koymasını, siyasi liderlerin sürgüne gönderilişlerini ve o süreçte yaşananları konu alan Zincirbozan, dönemi pek bilinmeyen yönleriyle yansıtıyor. Film adını, 12 Eylül sonrasında bazı siyasilerin mecburi ikamete tabi tutulduğu, Çanakkale’deki Zincirbozan askeri tesislerinden almaktadır.

Eve Dönüş

EVE DÖNÜŞ     (2006)

Başrollerinde Mehmet Ali Alabora ve Sibel Kekilli’nin bulunduğu Eve Dönüş bir dramın filmidir. Mustafa ve eşi  5 yıllık evlidirler, Elif adında bir kız çocukları vardır. Mustafa İstanbul’un kenar mahallelerinde yaşayan, siyasete karışmayan, sendikaya bile zorla girmiş bir işçidir. 12 Eylül 1980 ihtilali olur ve aralarının sürekli bozuk olduğu ev sahibi örgüt üyesi diye Mustafa’yı ihbar eder. Mustafa’ya Şehmuz kod adlı bir örgüt üyesi olduğu gerekçesiyle 22 gün boyunca işkence yaparlar. Yanında da hücre arkadaşı ve aslında bir öğretmen olan Hoca vardır.

Babam ve Oğlum

BABAM VE OĞLUM (2005)

Babam ve Oğlum, 2005 yapımı bir Çağan Irmak filmi. Ege’deki çiftlikten gazetecilik okumak için ayrılan Sadık’ın, yıllar sonra oğluyla beraber yeniden çiftliğe dönüşünün, 12 Eylül darbesi arka planında aktarıldığı filmin senaryosunu da yine Çağan Irmak yazdı. Film, Türkiye’de 3.500.000 izleyici sınırını aşan nadir filmlerden biri olma başarısını gösterdi.

Vizontele Tuuba

VİZONTELE TUUBA (2003)

Türkiye’nin Güneydoğusu’nda, herkesin ve her şeyin “uzağında” küçük bir masal şehrinde geçer hikaye. 1980 yılının yaz aylarında tüm ülke siyasi bir kaosun içindedir. Siyasi şiddet ülkeye egemendir. Sağda ve solda onlarca değişik fraksiyon türemiştir. Bu anlaşılmaz saçma, acıklı ve komik “anarşik” atmosfer “Vizontele” şehrine çok başka ve kendine özgü biçimde yansımıştır.

Eylül firtinasi

EYLÜL FIRTINASI (1999)

Eylül Fırtınası, Atıf Yılmaz tarafından 1999’da çekildi. Filmde bir çocuğun gözünden 12 Eylül 1980 askeri darbesinin sıradan bir ailenin üzerindeki etkileri anlatılır.

Bizim Hikaye

BİZİM HİKAYE (2015)

Haksızlığa uğramış, ailesi, yuvası, geleceği elinden alınmış bir adam ile hayata karşı tek başına mücadele etmek zorunda kalan, çocuklarıyla bu koca dünyada bir başına kalmış bir kadının öyküsünü perdeye taşıyor. Yönetmenliğini Yasin Uslu’nun üstlendiği Bizim Hikaye‘nin başrolleriniyse Cansel Elçin, Sera Tokdemir ve Naz Elmas paylaşıyor

Bu son olsun

BU SON OLSUN (2012)

Yaşar, Apo, Kovboy Ali, Cevat ve Ertuğrul kendilerine Balat semtini mesken tutmuş beş evsizdir. Hayattaki tek gayeleri, karınlarını doyurmak ve en büyük tutkuları olan şaraptan bir gün bile olsun ayrı kalmamaktır. Sokaklarda yaşayan bu beş evsiz 12 Eylül 1980 sabahı geldiğinde sokağa çıkma yasağı ile karşı karşıya kalırlar. Ancak onların gidebilecekleri tek evleri vardır; o da yine sokaklardır. Yaşanan bir dizi yanlışlıklar komedisi sonucu kendilerini siyasi mahkumlarla birlikte aynı cezaevinde bulurlar.

____

Kafes

KAFES (2015)

Kafes, 12 Eylül Darbesi döneminde geçiyor ve bu dönemde cezaevinde işkencelere maruz kalan gençlerin hayatını ele alıyor. Başrollerinde İsmail Hacıoğlu, Nilay Duru, Fırat Şahin gibi isimlerin yer aldığı dram filmi Kafes’in yönetmen koltuğunda Mahmut Kaptan var.

____

BENİ SEN ANLAT (2015)

Bahar ve ailesi polisten kaçmak için gizlice tanıdıkları bir ailenin villasına yerleşir. Bu esnada tarih 12 Eylül´dür. İstanbul’un bir gecekondu mahallesinde ailesi ile yaşayan Bahar’ın ideali güzel sanatların sınavını kazanıp resim bölümünde okumaktır.

Babasının siyasi kimliği nedeniyle polisçe aranması üzerine bir gece yarısı apar topar evden ayrılıp yeni ev tutana kadar komşularının boya badana işlerini yapıp bitirdiği lüks bir villaya kısa süreliğine gizlice girerler. Villanın sahipleri, çocuklarının lösemi hastası olması dolayısıyla, tedavi için bir süreliğine yurt dışına çıkmıştır. Evde kaldıkları ilk günün sabahında takvimler 12 Eylül’ü gösterirken, ordu tekrar yönetime el koyar. Kapana kısılan aile şimdi daha çaresizdir. Bahar evde kaldıkları sürede zamanla kendisini o dünyaya ait hisseder; ancak olaylar geliştikçe yanıldığını anlayacak,asıl gerçeği görecektir.

_____

Yol

YOL (1982)

Darbenin kendisini anlatmasa da darbe atmosferinde memleketin dört yanına dağılan bir grup mahkumun “sıkıntılı maceralarını” anlatıyor film. 12 Eylül’den gerçek görüntülere ulaşacağınız film, baskı ve cuntanın gölgesinde çekildi. Yasaklandı, ancak geç de olsa seyircisine ulaştı.

___

Duvar

DUVAR (1983)

12 Eylül’ün gölgesinde çekilmiş gerçekçi bir başyapıt!

Bir Merkez Cezaevi: Ankara. Kadınlar ve erkekler, adli ve siyasi tutuklular, ve çocuklar, çocuk koğuşu: hapishanenin köleleri.Dördüncü koğuşun çocukları. Dördüncü koğuşun çocuklarının sefaleti. İşte koğuşun kırık camları, hırsızları, katilleri, terk edilmiş çocukları. Ay.. İncecik, kavun dilimi gibi ay.. umut ve özlem.. Şişko’nun, Şaban’ın ve diğer çocukların elleri Tanrıya doğru açılır. Derler ki, yeni ayı ilk gördüğünde dua eder ve dilek tutarsan, Tanrı bunları yerine getirir. Çocukların hepsi tek bir dilek tutarlar: ‘Allah’ım, beni daha iyi bir hapishaneye yolla.”Beni de Allah’ım’ Tüm çocukların dilek ve arzuları budur: daha iyi bi cezaevi. Buraya artık dayanamıyorlar. Şiddet, dördüncü koğuşun angaryaları onları tüketmiş. Her şeyi kabul etmek zorundalar. Temizlik, mutfak işleri, kömür ve çöp taşıma, kısaca cezaevinin tüm angaryası onların eline bakar.. Dayak, baskılar.. Onlar gerçekten cezaevinin kölesidirler. Ancak umutları tükenmez. Başka bir cezaevine gitmeyi başarmalıdırlar…

Yorumlar

 

Yorum yazın

Lütfen gerekli tüm alanları doldurunuz. *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Lost Password

Sign Up